Moja książka o wolności finansowej już niedługo! Oto jej spis treści

"Wolność finansowa" tuż tuż.

Moje materiały od lat dotyczą głównie tematyki oszczędnego, ale spełnionego życia, mądrego zarządzania finansami, rozsądnego inwestowania oraz efektu powyższych, czyli wolności finansowej: dążenia do niej oraz czasu po jej osiągnięciu, gdy praca staje się naszym wyborem, a nie koniecznością. W mojej pierwszej książce („Inwestowanie dla każdego”) skupiłem się głównie na rozsądnym inwestowaniu, które pochłonęło 80% jej treści, ucząc podstaw inwestowania na giełdzie, ale nie sugerując czytelnikowi żadnego konkretnego celu tego inwestowania. Nadchodząca, znacznie obszerniejsza książka (ok. 700 stron wobec 470 dla IDK) zatytułowana „Wolność finansowa” o wiele lepiej opisze wszystkie wyżej wspomniane tematy bez jednoczesnego powielania treści pierwszej. Książkę możesz traktować jako dobrą i bardziej zaawansowaną kontynuację „Inwestowania dla każdego”.

Co najważniejsze moja druga książka trafi zarówno do osób będących na początku drogi do finansowej niezależności, jak i do tych, którzy od lat zbierają pieniądze, nie wiedząc, jak to rozsądnie ułożyć i jak przygotować się na fazę czerpania z kapitału. Pisałem ją tak, by trafiła zarówno do 20- lub 30-latków, jak i dla osób w wieku 40, 50, 60 lat, każdemu dając cenne uwagi na temat jego wieku, sytuacji majątkowej oraz możliwego do osiągnięcia celu. Nie będzie to książka o amerykańskim FIRE, czyli zarabianiu ogromnych pieniędzy w młodym wieku i oszczędzaniu 80-90% każdej wypłaty, by zwolnić się z pracy w wieku 30 lub 35 lat. Dostosowałem ją do polskich warunków, sugerując raczej zwiększenie wysokości emerytury w ustawowym wieku emerytalnym dzięki własnym środkom lub przyspieszenie jej o kilka, maksymalnie kilkanaście lat w taki sposób, by nie stracić satysfakcji ani jakości życia. I właśnie o tym będzie ta książka: jak bez wielkich wyrzeczeń dysponować swoimi środkami w ten sposób, by móc pocieszyć się życiem bez pracy trochę dłużej od przeciętnej osoby.

Jednak najlepiej jej treść zapowie dokładny spis treści, więc to go chciałbym w tym wpisie zaprezentować oraz omówić.

Posłuchaj podcastu z zapowiedzią mojej książki o wolności finansowej

Obejrzyj wideo z prezentacją mojej drugiej książki "Wolność finansowa"

Coraz bliżej premiera mojej drugiej książki!

Po ponad 7 miesiącach ciągłej pracy nad treścią mojej drugiej książki jestem już na 99,9% pewny, że uda nam się ją wydać jeszcze w tym roku. Dlatego, zanim przedstawię Ci spis treści, zaprezentuję najważniejsze informacje o książce „Wolność finansowa” i jej premierze:

Kiedy premiera? Przedsprzedaż wystartuje we wrześniu lub październiku 2026. Druk zlecę tak, by książki na pewno dotarły przed Świętami Bożego Narodzenia. Aby nie przegapić premiery, zapisz się do mojego newslettera na dedykowanej stronie książki.
Ile będzie kosztować książka? Docelowo prawdopodobnie 119,90 zł.
Jaki będzie bonus w przedsprzedaży? Tym razem będzie to zniżka na książkę (109,90 zł zamiast 119,90 zł) dla wszystkich, którzy kupią ją w okresie przedsprzedaży. Z uwagi na naszą sytuację życiową (narodziny Córki <3) w tym roku nie dam rady podpisać kupionych w przedsprzedaży książek.
Czy w przedsprzedaży będzie dodatkowa zniżka dla tych, którzy kupili „Inwestowanie dla każdego”? Tak, oni będą mogli kupić moją nową książkę w przedsprzedaży jeszcze taniej (za 99,90 zł) jako podziękowanie za wcześniejsze wsparcie i za lojalność. Uwaga! Jeśli kupiłeś/-aś książkę już wcześniej, to poczekaj z zakupem na specjalny (unikalny) kod zniżkowy, który wyślę Ci na maila, z którego był dokonany zakup. Postaram się je wysłać przed rozpoczęciem przedsprzedaży.
- Czy będzie zniżka na pakiet książek (w przedsprzedaży i po niej)? Jeszcze się nad tym zastawiam, ale raczej tak. W przedsprzedaży pakiet moich obydwu książek (IDK + WF) będzie kosztował 199,90 zł (20 zł taniej), a po przedsprzedaży – 209,90 zł (10 zł taniej).
Czy będzie e-book? Nie, bo „znowu to zrobiłem”. Miało być krócej i mniej grafik, a wyszło 167 (!) kolorowych grafik w wysokiej rozdzielczości, często skomplikowanych. Tej formy nie da się prosto przełożyć do e-booka na Kindle, więc odpuszczam. Tak będzie uczciwiej niż oferować coś, co da się czytać tylko w pdf na komputerze.
Czy będzie audiobook? Na razie (2026/2027) nie. Nie wykluczam, że kiedyś znajdę na to czas, ale obecnie nie planuję go wydawać, bo nie będę miał na to czasu.

To by było na tyle. Jeśli o czymś ważnym zapomniałem, to śmiało pytaj w komentarzach a później to tu dopiszę. Przejdźmy do spisu treści – najpierw w krótkiej, ogólnej wersji, a później szczegółowo na temat każdego rozdziału.

Spis treści książki "Wolność finansowa"

Oto wersja robocza spisu treści mojej książki (poszczególne rozdziały mogą zmienić nazwy, ale ich sens już się nie zmieni). Krótka forma dla zabieganych, którzy chcą szybko sprawdzić, czy to książka dla nich:

Wstęp.
Część 1: Typowy plan na życie a wolność finansowa.
Rozdział 1: Wady typowego planu na życie i związane z nim ryzyko.
1.1 Ukryte ryzyko klasycznego planu na życie.
1.2 Czy konsumpcjonizm daje szczęście.
1.3 Jak zawalczyć o wyższe zarobki i czemu to takie ważne.
Rozdział 2: Alternatywa, czyli dążenie do wolności finansowej.
2.1 Czym jest ruch wczesnych emerytów (FIRE).
2.2 Sześć rodzajów FIRE, czyli wolność finansowa w różnych barwach.
2.3 Czy wolność finansowa jest tylko dla najbogatszych.
2.4 Jak dążyć do wolności finansowej w rozsądny sposób.
Rozdział 3: Twój wstęp do wolności finansowej.
3.1 Etapy drogi do wolności finansowej.
3.2 Rozliczenie swojej finansowej przeszłości.
3.3 Diagnoza Twojej obecnej sytuacji majątkowej.
3.4 Czy własna nieruchomość jest konieczna, by być niezależnym finansowo.
3.5 Czy w jakimś wieku jest za późno na wolność finansową.
Część 2: Planowanie i dążenie do wolności finansowej.
Rozdział 4: Ile musisz uzbierać, by móc przestać pracować?
4.1 Jak oszacować swoją przyszłą emeryturę z ZUS-u.
4.2 Reguła 4% – czy wystarczy uzbierać 25-krotność rocznych wydatków.
4.3 Kiedy reguła 4% nie działa – ryzyko sekwencji stóp zwrotu.
4.4 Ile należy uzbierać pieniędzy, uwzględniając ZUS. Praktyczne przykłady.
Rozdział 5: W co inwestować w drodze do wolności finansowej
5.1 Inwestowanie w mieszkania na wynajem.
5.2 Podatki od inwestycji, konto OKI oraz konta III filaru – PPE, PPK, IKE, IKZE, OIPE.
5.3 Inwestowanie w akcje i ETF-y akcyjne.
5.4 Inwestowanie w obligacje i ETF-y obligacyjne.
5.5 Inwestowanie w REIT-y, czyli fundusze nieruchomości.
5.6 Inwestowanie w złoto i surowce.
Rozdział 6: Jak inwestować, by osiągnąć niezależność finansową.
6.1 Fundamenty mądrego inwestowania – bezpieczeństwo, koszty i podatki.
6.2 Strategie dla początkowej fazy akumulacji (ponad 20 lat do wolności finansowej).
6.3 Jak inwestować w środkowej fazie akumulacji (między 10 a 20 lat do wolności finansowej).
6.4 Jak inwestować w późnej fazie akumulacji (mając mniej niż 10 lat do wolności finansowej).
Rozdział 7: Życie w drodze do wolności finansowej i przygotowanie do wczesnej emerytury.
7.1 Jak utrzymać motywację w dążeniu do wolności finansowej.
7.2 Jak podejść do wczesnej emerytury w związku lub rodzinie.
7.3 Jak przygotować się psychicznie do rezygnacji z pracy.
7.4 Co należy zrobić przed przejściem na wczesną emeryturę.
Część 3: Życie na wczesnej emeryturze.
Rozdział 8: Zarządzanie majątkiem na (wczesnej) emeryturze.
8.1 W jakiej kolejności wypłacać środki na życie z poszczególnych kont.
8.2 Czy na wczesnej emeryturze warto dopłacać do kont III filaru (IKE, IKZE, OIPE).
8.3 Czy na wczesnej emeryturze warto dopłacać do ZUS-u.
8.4 Jak sprawić, by kapitał się nie wyczerpał na wczesnej emeryturze.
8.5 Jak żyć z dywidend (bez sprzedawania aktywów).
Rozdział 9: Praktyczne aspekty życia wolnych finansowo w Polsce.
9.1 Jak traktować duże wydatki, utrzymując się z kapitału.
9.2 Geoarbitraż, czyli czy warto przeprowadzić się gdzieś, gdzie żyje się taniej (i lepiej).
9.3 Czy warto założyć fundację rodzinną.
9.4 Jak dawać innym, by miało to sens (także dla nich).
9.5 Jak przygotować rodzinę do swojego odejścia.
Rozdział 10: Jaka naprawdę jest wolność finansowa.
10.1 Historie Polaków, którzy osiągnęli wolność finansową.
10.2 Czego możesz się nauczyć z mojej drogi do wolności finansowej.
Podsumowanie: stwórz własną wolność finansową.
Dodatki i załączniki.
Dodatek 1: Lista przydatnych stron internetowych o inwestowaniu i wolności finansowej.
Dodatek 2: Lista narzędzi do planowania niezależności finansowej.
Dodatek 3: Lista rzeczy do zrobienia przed przejściem na wczesną emeryturę.

Zależało mi, by przedstawić go tutaj w jednym miejscu, a teraz rozwinę każdy z rozdziałów, podkreślając, co w nich znajdziesz i dlaczego to opisałem w książce.

Część 1: Typowy plan na życie a wolność finansowa

W tej części książki chciałem wyjaśnić, dlaczego uważam dążenie do niezależności finansowej za mądry cel, który może przynieść bezpieczeństwo bez pozbawiania radości życia. Rozdziały 1-3 będą miały około 120 stron i 21 grafik, więc jest to nie tylko wymagany wstęp do dalszych rozdziałów, ale wiele moich przemyśleń na temat dzisiejszego świata i dominującej drogi konsumpcjonizmu, która nie dla każdego jest optymalna.

R1: Wady typowego planu na życie i związane z nim ryzyko

W pierwszym rozdziale skupiam się na oczywistych i mniej widocznych rodzajach ryzyka związanych z życiem „od pierwszego do pierwszego”, które dotyczy bardzo dużej części polskiego społeczeństwa (i to nie tylko tych najmniej zarabiających). Opisuję tu schemat konsumpcjonistycznego życia oparty na pracy od 8 do 16 (+ 1-2 godziny na dojazdy), gdzie mimo satysfakcjonujących zarobków, nie ma miejsca na regularne i zaplanowane oszczędności. Obnażam ryzyko i błędy takiego życia oraz oceniam, czy konsumpcjonizm naprawdę daje szczęście. Piszę też o metodach kontroli wydatków i zwiększania zarobków w „zwykłej” etatowej pracy.

Motyw przewodni rozdziału: większość osób przecenia wysokość swoich przyszłych emerytur z ZUS-u lub w ogóle się tym nie przejmuje, żyjąc od pierwszego do pierwszego, bo „na oszczędzanie jeszcze będzie czas”. Opamiętanie się i zaprzestanie wydawania każdego zarobionego złotego to pierwszy krok do osiągnięcia bezpieczeństwa finansowego, które jest fundamentem wolności finansowej. Bagatelizujemy też wpływ zwiększania zarobków na stopę oszczędności, więc w tym rozdziale podzielę się moimi radami na temat skutecznej walki o wyższe dochody.

R2: Alternatywa, czyli dążenie do wolności finansowej

Choć ten rozdział zacznę od przedstawienia typowego, amerykańskiego FIRE (ang. Financial Independence, Retire Early) i jego rodzajów, to zrobię to tylko w ramach przedstawienia kontekstu i sposobów na wolność finansową. Najważniejsze w tym rozdziale będzie „spolszczenie” FIRE, czyli opisanie i promowanie umiarkowanego dążenia do wolności finansowej, na które może sobie pozwolić nie 1% najlepiej zarabiających, a nawet 50% osób pracujących w Polsce. Amerykańskie, bardzo wczesne FIRE jest świetnym motywatorem do rozpoczęcia oszczędzania i inwestowania, ale polska rzeczywistość może zweryfikować zbyt ambitne plany, dlatego lepiej jest zacząć w sposób umiarkowany (ale zacząć!) i trzymać się planu, niż odebrać sobie większość satysfakcji życiowej poprzez ekstremalne ograniczenie wydatków tylko po to, by w wieku 30, 35 lub 40 lat móc zrezygnować z pracy zawodowej.

Motyw przewodni rozdziału: Wolność finansowa nie musi się wiązać z przejściem na wczesną emeryturę. Polacy nie wierzą w to, że mogą dążyć do wolności finansowej, ale na podstawie oficjalnych statystyk udowadniam, że około 50% osób pracujących w Polsce może przyspieszyć swoje emerytury o przynajmniej 3-5 lat lub znacząco zwiększyć wysokość przyszłych świadczeń emerytalnych z ZUS-u. Bardzo ważne jest jednak to, by z wolności finansowej nie robić swojego głównego celu życia, bo można w ten sposób przespać najlepsze lata swojej młodości, harując jak wół i na nic sobie nie pozwalając tylko po to, by móc trochę przyspieszyć sobie wyidealizowany obraz emerytury, na który i tak możemy nie mieć żadnego dobrego planu. W rozdziale zawarłem też porady dot. mądrego oszczędzania bez przesady w rodzaju budżetowania każdego wydanego złotego.

R3: Twój wstęp do wolności finansowej

W tym rozdziale zaczyna robić się bardziej konkretnie, więc znajdziesz tu już więcej liczb, więcej grafik, wykresów, tabel i im podobnych. Zaczynam go od przedstawienia etapów dążenia do wolności finansowej i sugeruję Ci, byś stworzył swoje własne, co pozwoli Ci utrzymać odpowiednią motywację po drodze. Namówię tu Cię do spojrzenia w głąb swojej finansowej historii i wykonania jej rozliczenia, znajdując to, co robiłeś dobrze i to, co mógłbyś w przyszłości poprawić. Samoświadomość i umiejętność zauważania własnych błędów i niedociągnięć to nie tylko podstawa dobrego zarządzania finansami, ale i szczęśliwszego życia. Zbadamy Twoje przeszłe dochody i wydatki, policzymy wartość netto i ocenimy jej jakość w kontekście dążenia do wolności finansowej. Omówię tu też bardzo często poruszany temat posiadania własnej nieruchomości w dążeniu do niezależności finansowej – czy jest to konieczność, czy wybór. Na koniec rozdziału najważniejsze, czyli to, czy w pewnym wieku jest już za późno na dążenie do wolności finansowej. Dotyczy to wątpliwości osób w wieku 50-70 lat, które zastanawiają się, czy będzie to książka także dla nich (będzie, obiecuję!).

Motyw przewodni rozdziału: nigdy nie jest za późno na rozpoczęcie dążenia do wolności finansowej, ale będzie to wymagająca droga, na którą wkroczenie wymaga przyjrzenia się dokładnie swojemu dotychczasowemu zarządzaniu finansami. Musisz ocenić swoje fundamenty, czyli to, ile zarabiasz, ile wydajesz i co udało Ci się dotychczas uzbierać oraz w jakiej formie. Historia może pomóc Ci spróbować przewidzieć, jakie będą zarobki i wydatki w najbliższej przyszłości, czyli kilku pierwszych latach dążenia do uniezależnienia się finansowo od pracy. Bez 100% świadomości tego, na czym stoisz, nie powinieneś przechodzić do dalszej części książki, bo niewiele na tym skorzystasz.

Część 2: Planowanie i dążenie do wolności finansowej

Część 2., czyli rozdziały 4-7 to około 400 z 700 stron książki, a więc jej główna część. Ma to oczywiście sens, bo moim zdaniem na tym etapie będzie większość czytelników (choć i wolni finansowo będą się mogli stąd dowiedzieć wielu ciekawych rzeczy). Znajdziesz tam około 103 z 167 grafik, co potwierdza, że będzie tu bardzo merytorycznie, liczbowo i typowo w moim stylu. Nie napisałbym jednak o niej, że jest obiektywnie najważniejszą częścią książki, bo rozdziały 8-10 stanowiące część 3. są dla mnie równie istotne.

W części drugiej skupię się na liczeniu emerytury z ZUS, tego ile należy uzbierać kapitału, by móc zrezygnować z pracy oraz tego, jak dzięki inwestycjom nie tylko utrzymać wartość oszczędności, ale i je pomnażać. Zamiast powielać treść pierwszej książki, napisałem jej „duchową kontynuację” prezentując inwestowanie od nieco bardziej skomplikowanej i dogłębnej strony. Poza inwestowaniem, część 2. dotyczy też ważnych aspektów życia w drodze do wolności finansowej.

R4: Ile musisz uzbierać, by móc przestać pracować?

Podstawą możliwości określenia momentu przejścia na wczesną lub regularną emeryturę o satysfakcjonującej nas wysokości będą umiejętność wyliczania przyszłej emerytury z ZUS-u oraz szacowanie wymaganej wysokości kapitału własnego, który dodatkowo należy uzbierać, by zapewnić sobie życie na dobrym poziomie. Wierz mi, że choć popularna reguła 4% jest dobrym początkiem, to w żadnym wypadku nie powinno się na niej poprzestać w wyliczeniu swojej wymaganej liczby do osiągnięcia wolności finansowej. Z każdego z podrozdziałów tego rozdziału jestem po prostu dumny, bo wykonałem tu bardzo dużo pracy mającej na celu ułatwienie Ci znalezienia Twojej kwoty. Poza wyliczaniem emerytury z ZUS oraz dodatkowej wymaganej kwoty kapitału własnego, w ostatnim podrozdziale tego rozdziału pokażę konkretne wyliczenia dla 9 gospodarstw domowych w różnym wieku, o różnej liczbie domowników, zróżnicowanych zarobkach i wydatkach oraz planach życiowych.

Motyw przewodni rozdziału: naprawdę nie wystarczy pomnożyć przez 25 swoich rocznych wydatków, by wiedzieć, jaka kwota zapewni nam wolność finansową. Należy tu wyliczyć także prognozowaną emeryturę z ZUS-u, uwzględnić specyfikę polskiego systemu podatkowego, a w wyliczaniu bezpiecznej stopy wypłaty (SWR, ang. Safe Withdrawal Rate) należy uwzględnić również ryzyko walutowe, przy którym niektóre polskie portfele nie wytrzymywały nawet 4% wypłaty rocznie. Prawdziwą satysfakcję dało mi w tym rozdziale wyliczanie SWR w dłuższym terminie (nawet 45 lat emerytury!) oraz z comiesięcznymi, a nie corocznymi wydatkami oraz równie częstą indeksacją wydatków inflacją. Dlatego nie boję się napisać, że w mojej drugiej książce znajdziesz jedne z najlepszych wyliczeń SWR w całym, nie tylko polskim internecie.

R5: W co inwestować w drodze do wolności finansowej

To temat, którego początkowo miałem w ogóle nie umieszczać w tej książce. Zdanie zmieniłem po lekturze rozdziałów inwestycyjnych mojej pierwszej książki, które uznałem za bardzo praktyczne na start (by zbudować swój pierwszy portfel inwestycyjny), ale jednocześnie niepełne i niewystarczające, by dobrze inwestować w drodze do wolności finansowej. Ten rozdział to około 150 stron samego „mięsa” (wybacz, bo nie wszyscy lubią to określenie, ale wiesz, o co chodzi) dotyczącego inwestowania z perspektywy teorii i historii (badania, symulacje, najgorsze i najlepsze okresy) w:

nieruchomości na wynajem (w Polsce), co w pierwszej książce praktycznie pominąłem, a teraz dodałem naprawdę kompleksowy rozdział z wyliczaniem stóp zwrotu z zakupu i najmu mieszkania w Polsce w ostatnich 2x latach.
akcje i ETF-y akcyjne (z perspektywy Polaka i PLN) dużo głębiej niż w IDK. Nie tylko szerokie indeksy, ale też krajowe i sektorowe. Wszystko o wyborze typu ETF-ów (acc kontra dist) w fazie akumulacji w zależności od typu konta.
- również w kontekście OKI (jeśli prezydent podpisze ustawę) oraz wszystkich kont III filaru. Kompleksowo wyjaśnione kwestie każdego z tych kont, ledwo muśnięte w „Inwestowaniu dla każdego”.
obligacje i ETF-y obligacyjne (z perspektywy Polaka i PLN) w kontekście dążenia do wolności finansowej. Szerzej niż w IDK, bo różne sub-indeksy i różne rodzaje obligacji.
REIT-y, czyli fundusze nieruchomości oraz ETF-y w nie inwestujące.
złoto oraz surowce (jako indeks), czyli coś, co prawie pominąłem w 1. książce, ale wracam do tego teraz, kompleksowo omawiając tę tematykę.

Prawdziwa gratka dla fanów liczb i typowych dla mojego bloga wpisów. Wszystko nowe i niepublikowane na blogu, a jeśli podobne, to ze zmienionymi założeniami, by dać powiew świeżości i praktyczny materiał mający na celu znaleźć odpowiednie proporcje portfela w drodze do niezależności finansowej.

Motyw przewodni rozdziału: zanim zdecydujesz, w co będziesz inwestował w drodze do wolności finansowej, musisz poznać wszystkie główne klasy aktywów oraz ich historyczne notowania nie tylko w kontekście stóp zwrotu, ale zmienności, obsunięć kapitału i najgorszych momentów. Przykład dla rynku nieruchomości: okres, w którym ceny spadały, a wcześniej zaciągnięty kredyt hipoteczny byłby tak drogi, że przez 5/10 lat mielibyśmy ujemne przepływy pieniężne z wynajmu. Rozwinięcie mojej pierwszej książki, które pokochają jej fani i powód, dla którego osoby zupełnie „zielone” w inwestowaniu raczej nie powinny sięgać po „Wolność finansową”, a zamiast tego zacząć od lektury „Inwestowania dla każdego”.

R6: Jak inwestować, by osiągnąć niezależność finansową

To szczególny rozdział, w którym zamiast opisywać historię (co zrobiłem w poprzednim rozdziale) skupię się na teraźniejszości i przyszłości, czyli niezmiennych od lat fundamentach dobrego inwestowania oraz na opisie 3 etapów dążenia do wolności finansowej. Fundamenty inwestowania to jego bezpieczeństwo, ograniczanie kosztów oraz optymalizacja podatków (oczywiście w granicach prawa). Omawiam je bardzo dokładnie, pokazując w praktyce, jak bardzo złe gospodarowanie pieniędzmi może opóźnić osiągnięcie wolności finansowej, a nawet przekreślić jej osiągnięcie. Kolejno omawiam też trzy fazy dążenia do niezależności finansowej, czyli:

Fazę wczesną, w której zaczynamy (najczęściej) od zera, nie mamy własnego mieszkania i zastanawiamy się, w co, ile i kiedy inwestować. Będzie tu też kontekst zbierania na wkład własny pierwszego mieszkania dla siebie (jako opcji) i dobrych strategii startowych w kontekście inwestowania (giełdowego pasywnego, giełdowego aktywnego i w nieruchomości).
Fazę środkową, w której należy dokonać pewnych porządków i powoli zacząć przygotowywać się do fazy życia z kapitału.
Fazę późną, w której na dobre należy poza stopą zwrotu skupić się na bezpieczeństwie portfela (ale nie za bardzo, bo przecież ma przetrwać całe lata emerytury). Przedstawię tu 2 metody ochrony przed ryzykiem sekwencji stóp zwrotu, które zaczyna się realizować jeszcze przed osiągnięciem wolności finansowej i przejściem na wczesną emeryturę. Będzie tu też długi fragment dla tych, którzy zaczynają późno, ale nie od zera. Jak zacząć dążyć do wolności finansowej bez wymaganego doświadczenia, ale mając już spory kapitał.

Motyw przewodni rozdziału: portfel inwestycyjny to nie tylko cyfry liczby w Excelu (np. nazwy aktywów i odpowiednie udziały procentowe przy nich). Portfel to coś, co wzrasta i ewoluuje wraz z inwestorem, wiec musi być do niego idealnie dopasowane. Prowadzący portfel musi nauczyć się odpowiednio dostosowywać portfel do sytuacji, zadbać o dywersyfikację oraz przygotować na fazę życia z kapitału lepiej od osób inwestujących bez konkretnego celu.

R7: Życie w drodze do wolności finansowej i przygotowanie do wczesnej emerytury

Po wielu rozdziałach liczbowych czas na bardzo miły (mam nadzieję) przerywnik, w których omawiam filozofię i psychologię życia w drodze do wolności finansowej. Zacznę od omówienia utrzymywania motywacji w tej trudnej i pełnej wyrzeczeń (oby nie zbyt wielkich, bo nie o to przecież chodzi!) drodze. Następnie omówię kluczowy temat wolności finansowej w związku i w rodzinie. Jest to projekt całego gospodarstwa domowego, a nie tylko jednej osoby, więc należy ustalić wspólne cele i prowadzić portfel możliwie transparentnie już na wczesnym etapie wspólnego życia. To trudny temat, bo różnimy się potrzebami, preferencjami, tolerancją ryzyka i zarabiamy różnie, więc łatwo tu o poczucie niesprawiedliwości i konflikt. Zarządzanie finansami bywa trudne w związkach niedążących do wolności finansowej i nie łatwiej jest tutaj.

W kolejnym podrozdziale omówię przygotowanie psychiczne siebie, dzieci oraz dalszej rodziny, znajomych zarówno do wolności finansowej, jak i do wczesnej emerytury. Wiele osób kontynuuje pracę zawodową, bo boi się tego, jak ocenią ich inni, w tym własne dzieci. „Mój tata to leń, bo już nie pracuje” to prawdziwa zmora dążących do niezależności finansowej, którzy w nieskończoność odkładają decyzję o rezygnacji z pracy zawodowej, dlatego w tym rozdziale opiszę konkretne sposoby radzenia sobie z tego rodzaju obawami. Pomogę Ci zaprojektować „zwykły dzień” po osiągnięciu wolności finansowej i zastanowić nad tym, jak będziesz spędzał odzyskany czas. Na koniec rozdziału praktyczna lista zadań do wykonania przed rezygnacją z pracy, w tym opis sposobów zapewnienia sobie ubezpieczenia zdrowotnego (NFZ) bez pracy (etatu lub prowadzenia działalności gospodarczej).

Motyw przewodni rozdziału: finanse to tylko jeden aspekt dążenia do wolności finansowej. Równie istotne są relacje z innymi ludźmi, plany życiowe, zachowanie motywacji, edukacja finansowa dzieci, ale też to, kim jesteśmy w życiu („Mateuszem?”, „ojcem?”, „mężem?”, a może „inżynierem?” lub „menedżerem?”). Wiele osób identyfikuje się z wykonywanym zawodem tak bardzo, że może im być bardzo ciężko z niego zrezygnować… zatem może w ogóle nie powinni tego robić. To rozdział, który rozgraniczy FI od RE, pokazując, że nie na każdym końcu drogi do wolności finansowej musi znajdywać się wczesna emerytura.

Część 3: Życie na wczesnej emeryturze

Rozdziały 8, 9 i 10 to około 180 stron, więc znacznie więcej od zakończenia książki. To coś, czego kompletnie brakuje w polskim internecie, czyli opis inwestowania i życia już na wczesnej (lub ustawowej) emeryturze. Wszystko o zarządzaniu majątkiem w taki sposób, by nie skończył się zbyt wcześnie, ale też tak, by nie zostało go zbyt wiele na końcu naszej drogi życiowej. To także wszystko o życiu w taki sposób, by emerytura była przyjemnością i czasem spełniania marzeń i czynienia dobra, a nie monotonną wegetacją, która po latach okaże się dużo gorsza od lat pracy, które będziemy wspominać z łezką w oku.

Co ciekawe, ta część książki nie będzie kierowana tylko do osób już wolnych finansowo, bo poza praktycznymi radami, które pomogą Ci się do tego przygotować, będą tu też historie osób, które osiągnęły finansową niezależność, ich porady, największe błędy i najsłuszniejsze decyzje oraz ogólne przemyślenia na temat wolności finansowej po polsku.

R8: Zarządzanie majątkiem na (wczesnej) emeryturze

To drugi z rozdziałów, z których jestem naprawdę dumny (tak w 100%). Kompleksowo omówiłem tu temat sekwencji (kolejności) wypłat z różnych kont III filaru, gdy już spełnimy warunki preferencyjnej wypłaty. Omówiłem też dopłacanie do kont III filaru, gdy już nie mamy wynagrodzenia z pracy, czyli „przenoszenie” środków z regularnego konta maklerskiego lub innych źródeł na konta III filaru. Przeanalizowałem też temat dopłacania do ZUS-u w kontekście spełnienia warunków emerytury minimalnej oraz zwiększenia kwoty emerytury regularnej, jeśli ktoś woli postawić na ZUS niż na kapitał własny.

Opiszę też kolejne 2 świetne metody sprawienia (już na wczesnej emeryturze), by kapitał się nie wyczerpał związane z dynamicznym ustalaniem dopuszczalnej wysokości wypłat z portfela, które biorą pod uwagę jego aktualną wartość lub przeszłe stopy zwrotu. No i prawdziwa gratka dla dywidendowców – kompleksowy rozdział prezentujący różne portfele dywidendowe i rodzaje ETF-ów dywidendowych – od high yield, przez dividend growth po covered call w perspektywie prawdziwych danych historycznych. I oczywiście przykłady portfeli dywidendowych, których w tej książce nie mogło przecież zabraknąć.

Motyw przewodni rozdziału: wczesna emerytura nie jest momentem, w którym można odpuścić sobie zarządzanie portfelem i „po prostu ileś tam wypłacać”. Jest to chwila, w której warto ustalić przyszłą kolejność wypłat z różnych kont (np. regularnego, IKE oraz IKZE) i zastosować inteligentne metody regulacji wypłat w zależności od sytuacji, wartości portfela i potrzeb. Jest to czas odpowiedniego zarządzania kontami III filaru oraz ZUS-em jeszcze przed momentem sięgnięcia po te środki.

R9: Praktyczne aspekty życia wolnych finansowo w Polsce

Początkowo ten rozdział miał nie powstać, ale całe szczęście znalazłem odpowiednią ilość materiału do omówienia, by go dodać do książki. Choć stosunkowo niedługi, jest on moim zdaniem jednym z mocniejszych rozdziałów w całej książce. Znajdziesz tu informacje o ocenianiu możliwości wykonania dużego wydatku na wczesnej emeryturze w zależności od jego wysokości oraz momentu (ile lat po osiągnięciu RE następuje wydatek?). Jest tu pokazana praktyczna metoda oceny opłacalności zagranicznego geoarbitrażu na wczesnej emeryturze (również w kontekście podatków od inwestycji, więc możliwie kompleksowo). Opisałem też fundację rodzinną jako mechanizm sukcesji międzypokoleniowej licząc opłacalność podatkową biorąc pod uwagę koszty założenia i prowadzenia FR oraz korzyści dla różnych rodzajów inwestowania przez taką fundację.

Poświęciłem też kilka stron kwestii przygotowywania darowizn w taki sposób, by naprawdę pomóc dzieciom i innym obdarowywanym dla tych, którzy chcą podzielić się swoim majątkiem z dziećmi, gdy będą tego potrzebować, a nie w formie spadku w przypadkowym momencie swojej śmierci. Będzie też fragment o przygotowaniu bliskich do swojej śmierci w kontekście lokalizacji składników majątku, dostępu do spadku oraz nauczenia ich zarządzania tymi środkami (jeśli nie założyłeś FR zarządzanej przez zewnętrznego eksperta lub firmę trudniącą się w tym).

Motyw przewodni rozdziału: osiągnięcie wolności finansowej to nie tylko brak stresu związany z pracą zawodową, ale wiele nowych możliwości. Warto nauczyć się ocenić sensowność oraz właściwy czas na wykonywanie dużych wydatków, oraz rozpatrzeć przeprowadzkę za granicę (na część roku lub dłużej), jeśli i tak chcieliśmy zakosztować życia poza Polską. W kwestii sukcesji międzypokoleniowej i optymalizacji podatków w bardzo długim terminie użyteczna może okazać się fundacja rodzinna. Spadek i darowiznę warto zaplanować, a bliskich przygotować do naszego odejścia, zwłaszcza jeśli jesteśmy już w podeszłym wieku, by otrzymywany majątek nie stał się dla nich brzemieniem, a drogą do własnej wolności finansowej.

R10: Jaka naprawdę jest wolność finansowa

Ten rozdział przeszedł moje najśmielsze oczekiwania, bo udało mi się zebrać relacje ośmiu osób, które na różne sposoby i w różnym tempie osiągnęły wolność finansową. Poza tym znajdziesz tu też syntezę wielkiej ankiety dotyczącej wolności finansowej, która rozesłałem przed rozpoczęciem pisania tej książki (pod koniec 2025 roku), uzyskując aż 1800 odpowiedzi, z czego 64 od osób już wolnych finansowo. Ze wspomnianych 64 wyłoniłem 8, których historie wyróżniają się czymś na tle innych i poruszają przynajmniej jeden ważny aspekt tej drogi, z którego wszyscy możemy się czegoś nauczyć.

Dziewiątą historią oraz ostatnim podrozdziałem książki będą moje własne przemyślenia po 15 latach drogi do wolności finansowej. Będzie to klamra zamykająca treść tej niezwykle rozbudowanej i kompleksowej książki, która choć może być trudniejsza w odbiorze od pierwszej, to z pewnością usatysfakcjonuje wszystkich dążących do wolności finansowej w polskich warunkach.

Motyw przewodni rozdziału: wolność finansowa każdej osoby jest zupełnie inna. Wielu traktuje to jako otwarcie nowych możliwości i wcale nie rezygnuje z pracy zawodowej, zamiast tego dostosowując ją do swoich marzeń i preferencji (np. mniej godzin/dni pracy lub zmiana pracy na wymarzoną). Dzięki unikalnym historiom ośmiu osób jeszcze bardziej zainspirujesz się do wkroczenia na tę ścieżkę i lepiej zrozumiesz, na czym warto się skupić na każdym etapie, by później nie żałować.

Podsumowanie

Przyznam, że ten wpis było mi trudno napisać, bo książka jest bardzo obszerna i zawiera tak wiele wątków, że trudno je wyczerpać w jednym wpisie na blogu.

Dlatego zostawiam sobie przestrzeń na kolejny wpis o książce (przy starcie jej przedsprzedaży), w którym prawdopodobnie pokażę kilka stron książki i głębiej omówię najciekawsze tematy oraz trochę „zareklamuję” ją, pisząc, komu przyda się ona najbardziej.

Jakieś pytanie dotyczące książki lub procesu przedsprzedaży? Pytaj w komentarzach.

Nie możesz się doczekać tej książki (tak jak ja jej publikacji)? Napisz mi to w komentarzach, a z jeszcze większym zapałem usiądę do sprawdzania jej redakcji oraz grafik :).

Aha – praca nad tą książką zabrała mi sporo czasu i energii życiowej, więc do odwołania nie planuję prac nad kolejną książką o finansach :).

Zapisz się do mojego newslettera:

Zastrzeżenie

Informacje przedstawione na tej stronie internetowej są prywatnymi opiniami autora i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715). Czytelnik podejmuje decyzje inwestycyjne na własną odpowiedzialność. Autor bloga nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam umieszczanych na blogu.