W co inwestować w drugiej połowie 2026 roku? Hossa AI czy bańka AI?

Jednak zanim potraktujesz moje słowa jako krytykę AI lub jego użytkowników, zauważ, że dokładnie to samo można napisać o internecie oraz o jego najpotężniejszym narzędziu, czyli wyszukiwarce (którą teraz właściwie zastępują LLM-y). Po około 35 lat rozwoju internetu przeciętny użytkownik dalej korzysta z niego głównie jako z narzędzia do „zabijania czasu” i rozrywki. W nieskończoność przewija social media, czyta „newsy” na portalach plotkarskich, gra w gry online lub robi zakupy, zastanawiając się, na co tym razem wydać pozostałe kilkaset złotych w miesiącu. Internet dał niemal nieograniczone możliwości osobom, które chcą się czegoś nauczyć, dowiedzieć lub podyskutować, ale mimo to większość używa go do wyszukiwania „zdjęć śmiesznych kotków” lub filmików na YouTube, które obejrzą w celu „odmóżdżenia się” po całym dniu pracy. LLM-y, podobnie jak wcześniej internet, raczej nie zmienią natury ludzkiej i nie sprawią, że zamiast np. 5%, nagle 70% ludzi będzie efektywnie wykorzystywać swoje zasoby. 

• Jeśli o LLM-y chodzi, to większość nie wie, po co miałaby ich używać (produktywnie). Przykładem są dziesiątki ludzi z różnych branż, których pytałem o zastosowanie AI w pracy i zwykle podawali tylko proste „taski” typu organizacja kalendarza lub pisanie maili.
• Jeśli nawet wie po co, to raczej nie wie, jak i którego modelu użyć.
• A jeśli wie po co, jak i którym modelem i potrafi napisać dobry prompt, to zwykle za bardzo ufa technologii i nawet nie weryfikuje tego, co „wypluwa”, myląc AI z AGI, czyli niestworzonym i na razie nieosiągalnym wzorem sztucznej inteligencji, który faktycznie zastąpi i zmarginalizuje inteligencję ludzką.

Uważam, że używanie sformułowania „sztuczna inteligencja” wobec LLM-ów przy ich obecnym rozwoju daje im fałszywy i niezasłużony kredyt zaufania i jest raczej hasłem marketingowym niż naukowym sformułowaniem tego, czym są te modele.

Jednocześnie (uwaga, uwaga!) stwierdzam, że rozwój tych narzędzi postępuje bardzo szybko i w umiejętnych i kreatywnych rękach są one w stanie tworzyć coraz więcej, liczyć coraz szybciej i precyzyjniej i jest z nich jakiś użytek, jeśli oczywiście wystarczy „tokenów” :). Jestem do hossy AI nastawiony „umiarkowanie byczo” w tym sensie, że ta technologia wcale nie musi zwiększyć efektywności pracy większości społeczeństwa, byśmy dzięki niej odczuli solidne wzrosty na giełdzie. Sądzę, że AI raczej pogłębi różnice międzyludzkie w tym sensie, że osoby o większych zasobach (nie tylko finansowych, ale i intelektualnych) będą w stanie dzięki LLM-om jeszcze bardziej zwiększyć skuteczność swojego działania. Dochodzimy zatem do najważniejszych dwóch pytań:

• Czy analitycy, prognozując obecnie przyszłe zyski spółek (związanych z AI) są zbyt optymistyczni? 
• Jaka jest jakość zysków tych spółek? Czy wielkie inwestycje spółek technologicznych (CAPEX) zwrócą się w realnym przyspieszeniu wzrostu gospodarczego?

Słowem: budujemy infrastrukturę za biliony (tysiące miliardów) dolarów, nie wiedząc, czy gospodarka wygeneruje z niej później biliony dolarów trwałej i rzeczywistej wartości dodanej. Na razie AI jest źródłem zysków dla niektórych (głównie kilku największych) firm z branży i „bańką inwestycyjną” w tym rozumieniu, że rynek zakłada bardzo szybki i szeroki wzrost produktywności, podczas gdy (uwaga, uwaga) w badaniu „State of AI In Business 2025” szokujące 95% organizacji nie potrafi zauważyć mierzalnego wpływu na zwiększenie przychodów lub zysków dzięki korzystaniu z LLM-ów. Kluczowe pytanie brzmi więc nie czy przeciętny Kowalski lub Smith zrewolucjonizuje swoje życie dzięki AI (bo to się raczej nie stanie), tylko czy to, co nazywamy AI podniesie produktywność wielu (wszystkich?) sektorów gospodarki szybciej niż rosną koszty infrastruktury, sprzętu, energii i jego finansowania?

Nie wiem, ale pragmatyczny inwestor potrafi złapać trend i na nim skorzystać. Czasami warto inwestować, gdy coś rośnie i wcale nie trzeba wierzyć, że odmieni to (przynajmniej już teraz) losy ludzkości. I nie chodzi mi o skakanie z kwiatka na kwiatek, próbując łapać najzyskowniejsze ETF-y (co jest niemożliwe), ale jeśli inwestorzy uznali coś za rewolucję, to może coś w tym jest i „rośnie”, bo większosć się z tym zgadza i to nam powinno wystarczyć? Zwłaszcza, jeśli nie mamy w portfelach 100% akcji (a też np. obligacje), dzięki czemu powinniśmy wytrzymać każdą potencjalną zawieruchę na rynkach.

Co o tym sądzisz? Daj znać w komentarzach, po której stronie sporu o AI (w kontekście życiowym oraz inwestycyjnym) jesteś, bo to bardzo ciekawy temat (być może na osobny materiał, jeśli Cię to ciekawi).

Popularny i często powtarzający się w komentarzach lub materiałach innych twórców (zwłaszcza wywodzących się z TFI) mit głosi, że fundusze TFI na obligacje różnego rodzaju, pomimo swoich wysokich kosztów, są skuteczniejsze od alternatyw w postaci ETF-ów. Wierzą w to oczywiście sprzedawcy drogich funduszy TFI, m.in. doradcy i planerzy finansowi, których ostro (ale słusznie) skrytykowałem w tym wpisie na blogu, którym wydaje się, że słowo „spokojna inwestycja” lub „konserwatywny” w nazwie funduszu automatycznie oznacza, że będą to dobre wyniki przy niewielkiej zmienności. Postanowiłem to sprawdzić, porównując 10-letnie wyniki różnych funduszy obligacyjnych prowadzonych przez TFI do skumulowanej polskiej inflacji z tego okresu. Zwolennicy TFI nie będą szczęśliwi, gdy to zobaczą.

Idąc za GUS-em, skumulowana inflacja pomiędzy 06.2016 a 06.2026 wyniosła około 63%. Oto wyniki najlepszych (posortowanych pod względem stopy zwrotu, od najwyższej) funduszy TFI polskich obligacji z tego okresu (120 miesięcy /10 lat między 06.2016 a 06.2026). Źródło: analizy.pl – ten filtr (ustaw widok do 100 funduszy):

Brutalna prawda o obligacyjnych TFI jest taka, że spośród 85 funduszy z inflacją wygrał w tym okresie 10-letnim tylko jeden i to głównie dzięki temu, że stosował dźwignię. Drugi, bliźniaczy fundusz osiągnął skumulowany wynik bardzo bliski inflacji, a reszta o około 10 p.p. niższe lub jeszcze gorsze. Przeciętna suma opłat bieżących dla tych 85 funduszy wynosi obecnie 1,46% rocznie (obecnie), ale kiedyś mogła być jeszcze wyższa. Tak wysokie opłaty przy typowych zwrotach dla obligacji, zarówno skarbowych, jak i korporacyjnych, to ogromna przesada i główne źródło tego, że dosłownie wszystkie fundusze TFI przegrywają w tym okresie z inflacją.

Dodam, że w tym porównaniu są wszystkie fundusze TFI na obligacje, które istnieją (mają wyniki na analizy.pl) od przynajmniej 10 lat, w tym fundusze na obligacje korporacyjne, które w teorii powinny bezproblemowo poradzić sobie z inflacją tego okresu. Tyle że te fundusze mają na ogół wyższe koszty od funduszy obligacji skarbowych, bardzo często też dodatkową premię za wynik, wybierając bardzo wątpliwe benchmarki. Dam Ci przykład:

• benchmark WIBOR 6M + 1% dla funduszy obligacji korporacyjnych, które często płacą +3% lub +4% odsetek ponad ten wskaźnik,
• benchmark TBSP dla funduszy obligacji mieszanych lub skarbowych o wysokiej duracji.

I tym podobne, które powodują, że poza wysokimi kosztami rocznymi, mamy też „bonusy” dla zarządzających w postaci premii za wyniki dla funduszy obligacji. Jak zwykle w przypadku TFI, zarabia towarzystwo, a niekoniecznie klient. Mam nadzieję, że wystarczy to do obalenia mitu o rzekomej efektywności funduszy obligacyjnych prowadzonych przez TFI.