Jak rozliczyć podatek z giełdy? Wszystko o PIT-38 i PIT-8C

Jak rozliczyć podatek z giełdy? Wszystko o PIT-38 i PIT-8C

Podatek Belki krok po kroku

Podatek od zysków kapitałowych, zwany podatkiem Belki jest pobierany przez państwo polskie od 2004 roku, redukując co roku nasz zysk z inwestycji na rynkach kapitałowych o 19%. Większość rozwiniętych krajów świata obciąża swoich obywateli podobnym podatkiem, ale warto wspomnieć, że istnieją też chlubne wyjątki, które go (jeszcze) nie wprowadziły. Jeśli podatki mogą mieć jakieś plusy to zaletą podatku Belki jest jego prostota wynikająca z jednakowej stawki, niezależnie od wysokości rocznego dochodu z giełdy. Rozliczyć się z niego wypełniając formularz PIT-38 musi każdy inwestor, który w danym roku zamknął przynajmniej jedną transakcję, czyli sprzedał jakikolwiek instrument finansowy lub otrzymał dywidendę w formie brutto (zwykle pochodzącą ze spółek zagranicznych), która podlega opodatkowaniu. W tym wpisie wyjaśnię Ci jak rozliczyć podatek z giełdy, czyli jak do końca kwietnia bieżącego roku poprawnie wypełnić formularz, by uniknąć w przyszłości jakichkolwiek kar z urzędu skarbowego.

Na wstępie dodam, że PIT-38 składa się niezależnie od tego, czy na transakcji osiągnęło się zysk, czy stratę, ponieważ ta musi również być zgłoszona do urzędu skarbowego. Dla inwestora, który działa tylko na polskiej giełdzie, proces wypełniania i składania PIT-38 jest od kilku lat prawie automatyczny, czego niestety nie mogę napisać o inwestorze kupującym także aktywa zagraniczne, czyli prawdopodobnie o 90% moich czytelników i słuchaczy. Nawet jeśli inwestujesz tylko na GPW i NewConnect to zachęcam Cię do przeczytania całego artykułu, bo być może nie znasz wszystkich niuansów związanych z rozliczaniem się podatkowo ze swojego inwestowania. W tym artykule opiszę zarówno rozliczenie wyniku z inwestycji, czyli zysku lub straty ze zbycia papierów wartościowych, jak i wpływów z dywidend. Mam ambicję, by napisać najkrótszą, ale najbardziej kompletną instrukcję krok-po-kroku dotyczącą rozliczania podatku Belki z inwestycji na giełdach: polskiej i zagranicznych. Pamiętaj jednak, że – zupełnie jak Ty – jestem inwestorem indywidualnym i o profesjonalną poradę lepiej jest spytać eksperta podatkowego, a zatem absolutnie nie traktuj tego wpisu jako jedynego źródła informacji i w razie wątpliwości koniecznie skonsultuj się ze „specem” od podatków.

Podcast

W skrócie

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak poprawnie wypełnić formularz PIT-38.
  • Które transakcje giełdowe trzeba rozliczyć za pomocą PIT-38.
  • Jakie informacje znajdą się w formularzu PIT-8C od Twojego maklera.
  • Których informacji nie znajdziesz w PIT-8C i będziesz musiał odtworzyć samemu.
  • Jak obliczyć i rozliczyć podatek Belki z handlu na giełdach: polskiej i zagranicznych.
  • Jak obliczyć i rozliczyć podatek od dywidend z GPW i z giełd zagranicznych.
  • Czym jest strata z lat ubiegłych i jak obniżyć sobie nią należny podatek.

PIT-8C, czyli baza do PIT-38

Rozliczenie podatku Belki na najprostszym jego poziomie polega jedynie na przeniesieniu danych z formularza lub formularzy PIT-8C, które wyślą Ci wszyscy polscy maklerzy, z jakich usług korzystasz. PIT-8C jest podstawą do wypełnienia PIT-38, na bazie którego obliczysz należny podatek Belki za dany rok i rozliczysz się z urzędem skarbowym. Formularz PIT-38 wypełnia się zbiorczo dla wszystkich swoich rachunków inwestycyjnych, więc w przykładzie, który dziś opiszę będziemy inwestować za pomocą 4 różnych biur maklerskich/brokerów zarówno na rynku polskim, jak i na rynkach zagranicznych. Jest to z mojej strony zabieg celowy, mający na celu sprawić, by ten wpis był jak najbardziej praktyczny, ale też kompleksowo omawiał każdy możliwy przypadek rozliczania podatku od zysków kapitałowych, zwanego podatkiem Belki.

Zanim kontynuuję opis formularza PIT-8C chciałbym podkreślić, że PIT-38 jest formularzem osobnym od PIT-36 lub PIT-37, w których rozlicza się podatek dochodowy wynikający ze swojego zatrudnienia. Bardzo istotnym, zwłaszcza dla całkowicie początkujących, jest to, że podatek Belki oblicza i rozlicza się osobno od swoich dochodów z pracy i nie można go rozliczać wspólnie z małżonkiem. W konsekwencji strat z giełdy nie odlicza się od swoich dochodów z pracy, jednak – jak później przeczytasz – można ich „użyć” do obniżenia swojej bazy do opodatkowania inwestycji w kolejnych latach inwestowania. W następnych kilku akapitach omówię podstawy dotyczące PIT-8C, które przydadzą się w zrozumieniu głównej części wpisu, w której krok po kroku wypełnimy PIT-38 dla konkretnych transakcjach na kilku światowych giełdach.

Kiedy makler wyśle Ci PIT-8C?

Zacznijmy od podstaw, czyli tego kto i kiedy wyśle Ci wypełniony formularz PIT-8C. PIT-8C to typowo polski dokument podatkowy, a więc żaden zagraniczny broker nie ma obowiązku wystawienia go i przekazania inwestorowi i na pewno tego nie zrobi. Formularz PIT-8C otrzymasz najpóźniej pod koniec lutego (choć większość biur i domów maklerskich robi to jeszcze w styczniu) każdego roku, w którym wykonałeś przynajmniej jedną transakcję sprzedaży papierów wartościowych, ale jedynie jeśli inwestujesz przez polskie biuro lub dom maklerski. Poniżej przykłady instytucji, od których nigdy nie otrzymasz dokumentu PIT-8C:

  • Zagraniczny broker.
  • Zagraniczna platforma tradingowa.
  • Platforma wymiany kryptowalut.
  • Platforma FOREX.

W przypadku inwestowania przez jedno z powyższych wszelkie zobowiązania podatkowe będziesz musiał obliczyć „na piechotę” samemu lub zatrudnić profesjonalistów podatkowych, by zrobili to w Twoim imieniu. We wpisie uwzględniłem rozliczenie zarówno zysków ze zbycia papierów wartościowych, jak i dochody z dywidend z handlu przez zagraniczne konto brokerskie, więc czytając dalszą część będziesz mógł się nauczyć obliczania i rozliczania podatku Belki nawet jeśli nie otrzymasz formularza PIT-8C. Od kilku lat sposób rozliczania podatku jest znacznie ułatwiony, a dane ze wszystkich formularzy PIT-8C pojawiają się automatycznie w Twoim rozliczeniu PIT-38 na rządowym portalu Twój e-PIT. Omówmy co znajdziesz, a czego nie znajdziesz w PIT-8C, byś jeszcze lepiej zrozumiał zawartość tego dokumentu.

Co znajdziesz w formularzu PIT-8C?

Gdy otrzymasz od swojego maklera PIT-8C, znajdziesz w nim podsumowanie przychodów i kosztów związanych z Twoim inwestowaniem w okresie poprzedniego roku kalendarzowego. Pod pojęciem „przychody” kryją się tu głównie pieniądze, które otrzymałeś ze sprzedaży papierów wartościowych, bo dywidendy z zasady nie są w PIT-8C uwzględniane. Pozycja „koszty uzyskania przychodu” jest bardziej złożona, bo poza pieniędzmi, jakie zapłaciliśmy kupując papiery wartościowe znajdują się tam również:

  • Opłata za prowadzenie rachunku za dany rok podatkowy.
  • Prowizje od transakcji (kupna i sprzedaży) dotyczących papierów wartościowych sprzedanych w danym roku kalendarzowym.
  • Opłata za dostęp do notowań ciągłych rachunku internetowego.
  • Opłaty związane z transakcjami na rynku OTC (pozagiełdowym).
  • Opłata za przechowywanie niektórych instrumentów finansowych. Obowiązuje w wybranych domach/biurach maklerskich.

To istotne, by zrozumieć, że większość maklerów wliczy wszystkie powyższe, co z jednej strony pokaże „prawdziwe” koszty naszego inwestowania, a z drugiej zaniży kwotę od której należny będzie podatek Belki. Poniżej znajdziesz „mapę” tego, co znajduje się w formularzu PIT-8C, wobec informacji, których w nim nie znajdziesz:

Transakcja

polski makler

zagraniczny broker

Zbycie polskich akcji/ETF-ów z GPW/NC

Uwzględnione w PIT-8C

Rozlicz samemu w formularzu PIT-38, bazując na Twojej liście transakcji na polskich papierach.

Dywidenda z polskiej spółki z GPW/NC

(Dotyczy również odsetek z obligacji z GPW Catalyst)


Podatek odciągnięty automatycznie przy wypłacie dywidendy

Zależy od brokera (czy spółka identyfikuje Cię jako polskiego inwestora, czy nie). Zazwyczaj podatek będziesz musiał rozliczyć samemu w części G formularza PIT-38

Dywidenda z zagranicznej spółki z GPW/NC

Rozlicz samemu w części G formularza PIT-38

Rozlicz samemu w części G formularza PIT-38

Zbycie zagranicznych akcji/ETF-ów

Uwzględnione w PIT-8C

Rozlicz samemu. Dochód deklarujesz w załączniku do PIT-38 o nazwie PIT/ZG (jeden dla kraju każdej giełdy, na której handlowałeś, np. jeden PIT/ZG (USA) dla giełd NYSE i NASDAQ).


Jeśli nie było dochodu to PIT/ZG nie trzeba składać w ogóle, ale przychód i koszt związany z giełdą zagraniczną musi się znaleźć w PIT-38 (wg instrukcji z wpisu)

Dywidenda z zagranicznej spółki/ETF-a

Rozlicz samemu w części G formularza PIT-38. Zagraniczne dywidendy można rozliczyć też w formularzach PIT-36, PIT-36L i PIT-37, ale robi to osoba, która nie wykazała innych przychodów i kosztów na giełdzie, czyli nie ma obowiązku składania PIT-38

Rozlicz samemu w części G formularza PIT-38 (lub w formularzach PIT-36/PIT-36L/PIT-37 jeśli nie składasz PIT-38)

Jakbym miał wyciągnąć kilka najważniejszych wniosków z powyższej tabeli to byłoby to następujące trzy punkty:

  • Dane o wypłaconych przez spółki dywidendach i odsetkach (wysokości, podatku należnym, podatku zapłaconym) nigdy nie znajdują się w PIT-8C.
  • Zagraniczny broker/platforma tradingowa nigdy nie sporządzi i nie wyśle nam formularza PIT-8C, więc należny podatek będziemy musieli obliczyć sami „na piechotę”.
  • Polscy maklerzy wysyłają formularze PIT-8C, bo mają taki obowiązek prawny, ale koszty, które w nim uwzględniają mogą się różnić od maklera do maklera, więc warto jest kontrolować zawartość pola „koszty uzyskania przychodu” samemu.

Warto wspomnieć, że jako „koszt uzyskania przychodu” w Twoim formularzu PIT-8C pojawią się tylko te transakcje kupna, które w poprzednim roku „zamknąłeś”, sprzedając papiery. Co zatem jeśli posiadałeś 1000 akcji spółki, dokonując zakupu w pewnych odstępach czasu, a więc po różnych cenach, a sprzedałeś w ubiegłym roku tylko połowę, czyli 500 z nich? Rozliczyć się powinieneś stosując metodę FIFO (Ang. First In, First Out), zakładając, że sprzedałeś „te pierwsze, wcześniej kupione” 500 akcji z 1000, które posiadałeś na rachunku.

Rozliczenie podatku jest bardzo proste, gdy inwestujesz tylko w polskie spółki z GPW, używając polskiego konta maklerskiego, bo w takim przypadku otrzymasz tylko jeden formularz PIT-8C. Co zrobić jeśli korzystasz z usług 2 lub więcej domów lub biur maklerskich w Polsce i otrzymasz więcej niż jeden formularz PIT-8C?

Jak poradzić sobie z kilkoma PIT-8C?

Jeśli inwestujesz przez więcej niż jedno konto maklerskie i na każdym zamknąłeś w ciągu roku przynajmniej jedną transakcję to maklerzy przyślą Ci kilka formularzy PIT-8C. Dane, które znajdziesz we wszystkich otrzymanych formularzach PIT-8C wystarczy zsumować i przenieść do PIT-38, za pomocą którego rozliczasz się z urzędem skarbowym. Ten drugi dokument to podstawa do rozliczenia należnego podatku Belki, więc ma on zawierać kompletny obraz przychodów i kosztów związanych z Twoim inwestowaniem w ciągu poprzedniego roku kalendarzowego. W przykładzie, który zaraz omówimy korzystamy z usług aż trzech różnych polskich maklerów, więc otrzymamy aż trzy formularze PIT-8C, które skonsolidujemy w zeznaniu PIT-38. Czy makler wyśle Ci PIT-8C jeśli w danym roku nie zrealizowałeś żadnej transakcji sprzedaży papierów wartościowych?

Co jeśli w danym roku tylko kupowałeś papiery wartościowe?

Jeśli w danym roku nie dokonałeś żadnej transakcji sprzedaży papierów wartościowych, ale dokonywałeś ich zakupu to Twój makler nawet nie wyśle Ci formularza PIT-8C. Pamiętaj, że koszty transakcji kupna (takie jak prowizja transakcyjna od zakupu papierów wartościowych) „podlegają” transakcji sprzedaży, a więc ujęte w PIT-8C zostaną wyłącznie jeśli w poprzednim roku sprzedałeś takie papiery. Więcej o kosztach transakcyjnych i rozliczaniu ich w PIT-38 znajdziesz w dalszej części wpisu, ale pamiętaj, że koszt zakupu rozliczany jest nie w roku, kiedy został poniesiony, a dopiero w momencie sprzedaży papierów wartościowych. Przykładem takiego rozliczenia będzie transakcja na akcjach spółki Lotos, którą inwestor kupuje w roku 2019, a sprzedaje w roku 2020, a mimo to koszt zakupu jest wliczony do rozliczenia za rok 2020. Pora na główną część wpisu, w której przedstawię Ci przykład rozliczenia podatku Belki w sytuacji w której znacznie „skomplikowaliśmy sobie życie”, inwestując zarówno w papiery polskie, jak i zagraniczne, przez cztery różne konta maklerskie/brokerskie.

Jak w PIT-38 rozliczyć podatek Belki

PIT-38 to dokument, w którym podsumujesz swoje roczne inwestycje z zastrzeżeniem, że dotyczy to tylko inwestycji w danym roku zamkniętych. Co to znaczy „zamknięta inwestycja”? Chodzi o zrealizowane zysk lub stratę, które zwykle mają miejsce w momencie sprzedaży papieru wartościowego i w ogóle nie zależy od daty jego zakupu. Poniżej kilka bardzo ważnych do zrozumienia reguł dotyczących formularza PIT-38, bez których „ani rusz” w dalszej, liczbowej części wpisu:

  • Dywidendy z polskich spółek (i odsetki z polskich obligacji korporacyjnych) są automatycznie pomniejszane o podatek Belki, więc nie trzeba ich już ani deklarować, ani rozliczać w PIT-38.
  • Dywidendy ze spółek zagranicznych trafiają do nas w kwocie brutto obniżonej o podatek u źródła (ang. withholding tax) i naszym obowiązkiem jest ustalenie ile go pobrano i jaką część należy ewentualnie dopłacić w Polsce. Deklaruje się to samemu w części G formularza PIT-38, co kompleksowo opiszę w dalszej części tego tekstu.
  • Zyski i straty na transakcjach giełdowych z giełd polskiej i zagranicznych zostaną przez polskich maklerów przeliczone (jeśli zajdzie taka potrzeba) na polskie złote i należy je w niezmienionej formie przenieść do swojego PIT-38. W przypadku kilku formularzy PIT-8C po prostu sumujemy liczby, które się tam znajdują, czego dokonam w przykładzie, który zaraz omówimy.
  • Zyski i straty na transakcjach, które dokonywaliśmy przez brokera/aplikację/platformę zagraniczną nie pojawią się w żadnym PIT-8C, ale to nie zwalnia inwestora z obowiązku ich opodatkowania. To częsty błąd nowicjuszy giełdowych, więc w dalszej części wpisu uwzględniłem transakcję na akcjach u zagranicznego brokera, by wyjaśnić jak samemu uwzględnić je w swoim formularzu PIT-38.

Jeśli to pierwszy rok, w którym rozliczasz się z podatku od zysków kapitałowych i – niczego nieświadomy – inwestowałeś przez wiele platform, brokerów i kont maklerskich to możesz mieć teraz przykrą niespodziankę. Spróbuję wyjaśnić Ci jak rozliczyć podatek z giełdy, celowo komplikując opisywany przykład, by nie pominąć żadnego przypadku, a tym artykułem, zamiast samych ogólników, dać Ci maksymalną możliwą wartość.

Transakcje, które rozliczymy we wpisie

Przed napisaniem tego wpisu dobrze przeszukałem internet, by sprawdzić jak napisane są inne teksty na temat rozliczania PIT-38, zauważając, że większość z nich jest daleka od kompletności. Niektóre z nich pomijają kwestię rozliczenia wyniku z handlu zagranicznymi spółkami, a inne nie wspominają nic o handlu przez zagraniczne konta brokerskie. Prawie żadne nie piszą też o rozliczeniu podatku od zagranicznych dywidend, o którym pisałem już w bardzo popularnym (dotychczas drugim najpopularniejszym na blogu) wpisie „ETF (5/6) – Jak rozliczyć podatek z ETF-ów? Zyski i dywidendy„, który krok po kroku tłumaczy mechanikę opodatkowania zagranicznych dywidend z ETF-ów. Oto wszystkie kombinacje aktywów, kont, giełd i transakcji które omówimy w tym wpisie:

Jak rozliczyć podatek z giełdy - co gdzie rozliczyć - mapa podatkowa

Szczególnie ciekawy i często pomijany w kontekście dywidend jest przypadek „polskie konto, polska giełda, ale zagraniczna spółka”. Niewielu wie, że dywidenda wypłacana przez zagraniczną spółkę lub zagranicznego ETF-a notowanego na GPW nie jest rozliczana według polskiego prawa podatkowego. Oznacza to, że wymagane będzie rozliczenie podatku od takiej dywidendy własnoręcznie, czego niewykonanie jest częstym błędem nawet bardzo doświadczonych inwestorów, którzy zakładają, że dywidendy z polskiej giełdy są zawsze rozliczane automatycznie. Ale „nie samą dywidendą człowiek żyje”, więc w pozostałych przykładach rozliczymy także transakcje kupna i sprzedaży, a właściwie transakcje sprzedaży, bo to właśnie ona generuje obowiązek podatkowy (zysk) lub rozliczeniowy (strata). Przejdźmy do omówienia szczegółów transakcji, które rozliczymy w tym rozdziale.

Transakcje związane z giełdą polską, czyli GPW

Na pierwszy ogień pójdą transakcje i dywidendy związane z handlem na polskiej giełdzie, czyli na GPW. Prezentowany we wpisie przykład zakłada 4 transakcje z GPW oraz 2 wypłaty dywidend przez spółki. W przykładzie posiadamy konta maklerskie (te „zwykle”, a nie IKE, czy IKZE, bo ich takie rozliczenie nie dotyczy) w mBanku i BOSSA (DM BOŚ), a transakcje na polskiej giełdzie, których w latach 2019 i 2020 dokonaliśmy są następujące:

makler/broker

papier

Transakcja

Data

kwota transakcji (liczba * kurs)

mBank

LTS (Lotos)

Kupno

07.11.2019

4800 zł (50 * 96zł)

mBank

LTS (Lotos)

Dywidenda

11.09.2020

50 zł (50 * 1 zł) (kwota brutto, tyle wypłaca spółka)

mBank

LTS (Lotos)

Sprzedaż

13.11.2020

1600 zł (50 * 32 zł)

BOSSA

CEZ (CEZ AS)

Kupno

18.03.2020

6100 zł (100 * 61 zł)

BOSSA

CEZ (CEZ AS)

Dywidenda

02.07.2020

570 zł (100 * 5,7 zł) (kwota brutto, tyle wypłaca spółka)

BOSSA

CEZ (CEZ AS)

Sprzedaż

24.11.2020

8100 zł (100 * 81 zł)

Spójrzmy na każdą z inwestycji całościowo. Pierwsza z nich, czyli zakup akcji spółki Lotos (ticker: LTS) była bardzo nietrafiona i „gołym okiem” widać naszą stratę na tej krótkoterminowej inwestycji. Na otarcie łez otrzymaliśmy dywidendę w wysokości 50 zł brutto, co jest jednak kiepskim pocieszeniem, bo na sprzedaży akcji tej spółki straciliśmy ponad 3000 zł. Drugą naszą transakcją był zakup notowanej na GPW, czeskiej spółki CEZ w „marcowym dołku”, po cenie, która w momencie sprzedaży zagwarantowała nam całkiem spory zysk z inwestycji. Dodatkowo otrzymaliśmy z CEZ dywidendę w wysokości 570 zł, więc z tej inwestycji możemy być o wiele bardziej zadowoleni niż z ulokowania środków w państwową spółkę paliwową. Pamiętaj, że nie są to realne transakcje i w żadnym wypadku nie polecam inwestowania w akcje w tak krótkim terminie, a przykłady te podaję wyłącznie ze względu na ich walor edukacyjny w kontekście podatków. Naszego inwestowania w 2020 roku na tych dwóch spółkach nie skończyliśmy, decydując się również na inwestycję za granicą za pomocą kolejnych dwóch kont maklersko-brokerskich.

Transakcje związane z giełdami zagranicznymi

W przykładzie, który omawiamy operujemy również kontami w polskim domu maklerskim XTB oraz w zagranicznym Lynx Broker. Przy pomocy tych kont dokonaliśmy w ubiegłym roku kilku transakcji na zagranicznych akcjach i ETF-ach. Przez „zagranicznych” rozumiem w tym przypadku „notowanych za granicą”, bo czeski CEZ, mimo bycia notowanym na GPW, jest spółką zagraniczną. Oto spis wszystkich transakcji, które wykonaliśmy oraz dywidend, które z tytułu posiadania akcji i jednostek ETF-a otrzymaliśmy w roku 2020:

makler/broker

papier

Transakcja

Data

kwota transakcji (liczba * kurs)

XTB

ETF IEDY.UK

Kupno

25.03.2020

1500 USD (100 * 15 USD)

XTB

ETF IEDY.UK

Dywidenda

11.06.2020

29,33 USD (100 * 0,2933 USD) (kwota brutto, tyle wypłaca ETF)

XTB

ETF IEDY.UK

Dywidenda

17.09.2020

39 USD (100 * 0,39 USD) (kwota brutto, tyle wypłaca ETF)

XTB

ETF IEDY.UK

Sprzedaż

08.12.2020

2000 USD (100 * 20 USD)

Lynx Broker

GE (General Electric)

Kupno

07.05.2020

1200 USD (200 * 6 USD)

Lynx Broker

GE (General Electric)

Dywidenda

26.06.2020

1,99 USD (200 * 0,00998 USD) (kwota brutto, tyle wypłaca spółka)

Lynx Broker

GE (General Electric)

Dywidenda

25.09.2020

2 USD (200 * 0,01 USD) (kwota brutto, tyle wypłaca spółka)

Lynx Broker

GE (General Electric)

Sprzedaż

09.12.2020

2200 USD (200 * 11 USD)

Wykorzystując marcowe spadki kupiliśmy dywidendowy ETF IEDY inwestujący w dość przecenione rynki wschodzące. Jest on ETF-em rezydującym w Irlandii, a notowanym na giełdzie w Wielkiej Brytanii, a konkretniej w Londynie, a zakupu jego jednostek dokonaliśmy u polskiego maklera XTB. Posiadamy też zagraniczny rachunek w Lynx Broker, przez który w maju 2020 roku zakupiliśmy 200 akcji amerykańskiego giganta General Electric. Zarówno IEDY, jak i GE wypłaciły w okresie inwestycji po 2 dywidendy, a więc będziemy mieli sporo materiału do rozliczenia. Czas sprawdzić co pod koniec stycznia 2021 roku znalazło się w skrzynce (fizycznej lub e-mailowej) inwestora, czyli formularze PIT-8C, które przyszły od naszych maklerów.

Zawartość otrzymanych od maklerów PIT-8C

Pod koniec stycznia otrzymujemy 3 dokumenty PIT-8C od swoich polskich maklerów. W każdym z nich ujęte są przychody i koszty związane z inwestowaniem w ramach danej instytucji, a pozycja „koszty uzyskania przychodu” zawiera również koszty prowizji transakcyjnych, które dotyczą transakcji sprzedaży w danym roku kalendarzowym. I tu interesujący fakt: mimo, że akcje Lotosu kupiliśmy w 2019 roku, to prowizja za ich zakup została przez maklera doliczona do kosztów uzyskania przychodu w PIT-8C za 2020 rok, bo to wtedy wykonana została transakcja sprzedaży papierów. Jako, że Lotos sprzedaliśmy w 2020 roku to w PIT-8C jako koszt pojawią się kwoty prowizji zarówno od kupna, jak i od sprzedaży papieru, czyli suma 18,72 zł oraz 6,24 zł, będących 0,39% oryginalnych kwot zakupu i sprzedaży akcji spółki Lotos. Wszystkie obliczone przeze mnie kwoty prowizji transakcyjnych, które dotyczą transakcji przez polskie konta maklerskie w ubiegłym roku znajdziesz w tabeli poniżej:

makler/broker

papier

Transakcja

% prowizji

Kwota prowizji (baza)

mBank

LTS (Lotos)

Kupno

0,39%

18,72 zł (4800 zł)

mBank

LTS (Lotos)

Sprzedaż

0,39%

6,24 zł (1600 zł)

BOSSA

CEZ (CEZ AS)

Kupno

0,38%

23,18 zł (6100 zł)

BOSSA

CEZ (CEZ AS)

Sprzedaż

0,38%

30,78 zł (8100 zł)

XTB

ETF IEDY.UK

Kupno

0%

0 zł (6363,15 zł, przeliczenie dalej we wpisie)

XTB

ETF IEDY.UK

Sprzedaż

0%

0 zł (7400,20 zł, przeliczenie dalej we wpisie)

Mając policzone kwoty prowizji, wiemy już, że poza wpływami ze sprzedaży papierów w kolumnie „Koszty uzyskania przychodu” formularza PIT-8C pojawią się także one. Pora rzucić okiem na trzy dokumenty, które otrzymaliśmy od polskich maklerów i krótko omówić ich zawartość.

Zacznijmy od PIT-8C z mBanku, który wygląda następująco:

W powyższym zestawieniu znajdują się:

  • „Przychód” ze zbycia akcji Lotos, czyli 1600 zł.
  • „Koszt” jakim jest nabycie akcji Lotos, czyli 4800 zł.
  • „Koszt” jakim jest prowizja transakcyjna od zakupu akcji, wynosząca 18,72 zł. Pomimo, że transakcja miała miejsce w 2019, a nie w 2020 roku to wg art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym stają się one kosztem podatkowym dopiero przy transakcji sprzedaży aktywa.
  • „Koszt” jakim jest prowizja transakcyjna od sprzedaży, wynosząca 6,24 zł.

Pora omówić zawartość PIT-8C, które przysłała nam BOSSA, a znajdują się w nim następujące liczby:

Jak rozliczyć podatek z giełdy - PIT-8C z BOSSA2

W kwotach zawartych w dokumencie znajdziemy:

  • „Przychód” ze zbycia akcji CEZ w kwocie 8100 zł.
  • „Koszt” jakim jest cena zakupu pakietu akcji CEZ, czyli 6100 zł.
  • „Koszt” prowizji od zakupu akcji CEZ, czyli 23,18 zł.
  • „Koszt” prowizji od sprzedaży akcji CEZ, a więc 30,78 zł.

Ostatnim otrzymanym przez nas dokumentem jest formularz PIT-8C Z XTB o następujących pozycjach:

Jak rozliczyć podatek z giełdy - PIT-8C z XTB

W tym formularzu znalazły się następujące transakcje:

  • „Przychód” ze sprzedaży ETF-a IEDY, który choć notowany w dolarach amerykańskich, został przez maklera przeliczony na 7400,20 zł).
  • „Koszt” zakupu ETF-a IEDY, który został przez maklera przeliczony na 6363,15 zł.

W chwili obecnej makler XTB nie pobiera prowizji transakcyjnej, a więc celowo pomijam ją w obliczeniach. To w jaki sposób makler dokonał przeliczenia walutowego zostanie wyjaśnione już za chwilę i przyda Ci się w samodzielnym rozliczaniu transakcji u zagranicznego brokera. Jak pisałem już wcześniej: w formularzach PIT-8C nie ma i nie powinno być żadnych informacji o dywidendach, więc po szybkim sprawdzeniu dane z formularzy PIT-8C wydają się kompletne i poprawne. Czas otworzyć główny formularz służący do rozliczenia podatku od zysków kapitałowych, jakim jest PIT-38 i rozpocząć jego wypełnianie.

Polub Inwestomat na Facebooku. Naprawdę warto!

 

Znajdziesz tam jeszcze więcej ciekawych materiałów o finansach i inwestowaniu.

Rozliczamy zyski i straty z GPW w PIT-38

Zacznijmy od najprostszego, czyli uwzględnienia informacji dotyczących handlu akcjami na polskiej giełdzie w PIT-38. Bazując na otrzymanych z mBanku i BOSSA dokumentach otrzymujemy następujące pozycje do rozliczenia:

Data

transakcja

Kwota

w pit-8c?

07.11.2019

Zakup LTS (Lotos)

- 4800 zł

Tak, PIT-8C z mBanku

07.11.2019

Prowizja od zakupu LTS

- 18,72 zł

Tak, PIT-8C z mBanku

13.11.2020

Sprzedaż LTS (Lotos)

+ 1600 zł

Tak, PIT-8C z mBanku

13.11.2020

Prowizja od sprzedaży LTS

- 6,24 zł

Tak, PIT-8C z mBanku

18.03.2020

Zakup CEZ (CEZ AS)

- 6100 zł

Tak, PIT-8C z BOSSA

18.03.2020

Prowizja od zakupu CEZ

- 23,18 zł

Tak, PIT-8C z BOSSA

24.11.2020

Sprzedaż CEZ (CEZ AS)

+ 8100 zł

Tak, PIT-8C z BOSSA

24.11.2020

Prowizja od sprzedaży CEZ

- 30,78 zł

Tak, PIT-8C z BOSSA

Jedyne, co musimy zrobić to zsumować wcześniej wyliczone przez maklerów liczby, więc śmiało możemy przejść do formularza PIT-38, gdzie sumujemy dane z PIT-8C z mBanku i DM BOŚ.

Uwzględnienie wyniku z GPW w PIT-38

Wpisujemy wszystkie powyższe do części C formularza PIT-38, otrzymując następujący obrazek:

Jak rozliczyć podatek z giełdy - PIT-38 giełda polska1

Zarówno z Lotosu, jak i z CEZ otrzymaliśmy w ciągu roku po jednej dywidendzie. O ile ta z polskiej spółki, czyli Lotosu została „rozliczona automatycznie”, a więc na nasze konto maklerskie wpłynęło nie 50 zł (dywidenda z LTS brutto), a 41,5 zł (dywidenda z LTS netto) to czeska firma wypłaciła nam dywidendę w kwocie brutto. Oznacza to, że naszym obowiązkiem będzie teraz rozliczenie dywidendy z zagranicznej spółki CEZ w części G formularza PIT-38.

Rozliczamy dywidendy z GPW w PIT-38

Jak już wcześniej wspomniałem, mimo, że dywidendy otrzymaliśmy z dwóch spółek notowanych na GPW to obowiązek samodzielnego ich rozliczenia dotyczy jedynie wypłaty z zysku ze spółki zagranicznej, czyli CEZ. Oto podsumowanie otrzymanych na polskich kontach dywidend ze spółek z GPW:

DATA

TRANSAKCJA

KWOTA (PLN)

W PIT-8C?

02.07.2020

Dywidenda z CEZ (CEZ AS)

Dywidenda (570 zł)

Nie, dywidendy nigdy nie są zawarte w PIT-8C

11.09.2020

Dywidenda z LTS (Lotos)

Dywidenda (50 zł)

Nie, dywidendy nigdy nie są zawarte w PIT-8C

Otrzymana przez CEZ dywidenda w kwocie 570 zł to kwota dywidendy brutto, a więc należy ją samemu rozliczyć z podatku w ramach rocznego wypełnienia PIT-38. Mało kto wie, że dotyczy to dywidend ze wszystkich zagranicznych spółek i ETF-ów, które są notowane na polskiej giełdzie, a więc warto się tego nauczyć i sprawdzić czy przypadkiem nie znajdujemy się w posiadaniu takich papierów. Znajdziemy je na stronie GPW, wybierając wszystkie kraje poza Polską. W naszym przypadku zaczniemy od sprawdzenia tego czy podatek od dywidendy nie został już pobrany u źródła, czyli w Czechach, a jeśli został to w jakiej wysokości.

Uwzględnienie podatku zapłaconego u źródła (withholding tax)

Dywidendę z CEZ jako spółki czeskiej, podobnie jak inne dywidendy zagraniczne, trzeba rozliczyć samodzielnie w części G formularza PIT-38. Jeśli CEZ zdołał zidentyfikować nas jako polskich podatników to zapłacimy 15% podatku u źródła (ang. withholding tax), a jeśli nie to jego stawka wyniesie nawet 35% (źródło: PwC Tax Summaries). Zakładamy ten pierwszy przypadek, czyli 15% podatku u źródła już zatrzymane przez spółkę, a więc kolejne 4% oryginalnej kwoty dywidendy zostanie nam dodatkowo do zapłaty w PIT-38. Przedstawiłem tę kalkulację w poniższej tabeli:

transakcja

KWOTA (złote)

Rezydentura (stawka podatku u źródła)

podatek zapłacony u źródła

podatek Do zapłaty (w pit-38)

Dywidenda z CEZ (CEZ AS)

570 zł

Czechy (15%/35%)

15% (85,50 zł)

4% (22,80 zł)

Z obliczeń wynika, że 15% z kwoty wypłaconej dywidendy spółka zatrzymała w Czechach w celu uiszczenia podatku u źródła. Polski urząd skarbowy będzie wymagał od nas dopłaty 4% (należne: 19%, zapłacone w Czechach: 15%, a więc pozostało 4%) kwoty oryginalnej dywidendy w ramach PIT-38, co opiszę w kolejnym akapicie.

Uwzględnienie dywidend zagranicznych z GPW w PIT-38

Do rozliczania zagranicznych dywidend służy część G formularza PIT-38, w której wpisuje się podatek należny oraz ten już zapłacony u źródła. Pamiętaj, że w przypadku wynikowego podatku od dywidend (pole 47. formularza PIT-38) zaokrąglamy wszystkie kwoty do pełnych złotych (końcówki mniejsze niż 0,5 stają się 0, a większe lub równe 0,5 powiększają wynik o pełną złotówkę), a więc wynikiem będzie zawsze liczba naturalna. Na bazie tych dwóch, obliczany jest podatek do zapłaty (dopłaty) w Polsce, który w naszym przypadku wyniósł dla dywidendy z CEZ 23 zł (mimo, że przy dokładnych obliczeniach byłoby to 22,80 zł, ale zaokrągliliśmy to do 23 zł) Przy obliczaniu sumy należnego i zapłaconego za granicą podatku, gdy w dalszej części wpisu wliczymy także dywidendy z IEDY oraz GE użyjemy kwot niezaokrąglonych, ale póki co rozliczenie dywidendy z CEZ (gdyby była jedyną dywidendą zagraniczną) wyglądałoby następująco:

Do części G formularza PIT-38 jeszcze wrócimy, bo dywidendy z zagranicznych spółek i ETF-ów notowanych na zagranicznych giełdach będziesz trzeba dodać także w tym miejscu, ale o tym ze moment.

Rozliczamy zyski z zagranicznych giełd w PIT-38

Najbardziej skomplikowaną częścią rozliczania swoich wyników z handlu instrumentami finansowymi jest uwzględnienie w PIT-38 tych pochodzących z handlu na rynkach zagranicznych. Chodzi o to, że na zagranicznych giełdach instrumenty notowane są w walutach obcych, a polski podatek oblicza i płaci się w polskich złotych. Sprawia to, że dla wszystkich zagranicznych transakcji kupna, sprzedaży, ale także dla zagranicznych dywidend należy dokonać przeliczenia walutowego.

Sytuacja będzie prosta dla handlu przez polskie konto maklerskie, bo – tak jak w przykładzie z ETF-em IEDY, polski makler przeliczy dla nas po odpowiednich kursach kwoty transakcji z dolarów na złote i umieści je w PIT-8C, co pokazałem w jednym z wcześniejszych rozdziałów wpisu. Komplikacje zaczną się w przypadku handlu u zagranicznego brokera, który nie przyśle nam formularza PIT-8C, a więc przeliczenia walutowego będziemy musieli dokonać własnoręcznie. Pokażę Ci na czym takie przeliczenie polega na przykładzie dwóch transakcji na giełdach zagranicznych, bo w ten sposób nauczysz się tego procesu najszybciej.

Wynik z inwestycji w dolarach amerykańskich

Jako inwestorzy mamy tendencję do patrzenia na swój wynik z inwestycji w walucie notowań spółki lub funduszu i jest to w pewnym sensie logiczne. Jako polscy rezydenci podatkowi będziemy mieli jednak obowiązek przedstawić wszystkie nasze transakcje przeliczone na złotówki, czym zajmiemy się już za chwilę. W poniższej tabeli prezentuję Ci nasz roczny wynik z inwestycji na rynkach zagranicznych w walutach oryginalnych, czyli w obydwu przypadkach w dolarze amerykańskim, w którym notowany jest ETF IEDY oraz spółka General Electric:

Data

transakcja

WYNIK (Kwota)

w pit-8c?

08.12.2020

Sprzedaż ETF-a IEDY.UK

Zysk (+500 USD)

Tak, PIT-8C z XTB

09.12.2020

Sprzedaż GE (General Electric)

Zysk (+1000 USD)

Nie, zagraniczny broker nie wystawia PIT-8C

Sprzedaż ETF-a IEDY wygenerowała 500 dolarów zysku, gdyż kupiliśmy jego jednostki za 1500 dolarów, a sprzedaliśmy za 2000 dolarów. Jeśli teraz kusi Cię, by odliczyć 19% od kwoty wyniku w dolarach to sugeruję się wstrzymać, bo z perspektywy prawa podatkowego nie byłoby to poprawne. Przeliczenia należy bowiem dokonać dla transakcji kupna i sprzedaży osobno, by pokazać wpływ zmian kursu waluty obcej (dolara) do złotówki. Polskiego urzędu skarbowego nie obchodzi bowiem to ile zarobiliśmy w walucie obcej, zaś to ile ten zarobek wyniósł w złotówce, biorąc pod uwagę kursy z dni obydwu transakcji (kupna i sprzedaży) osobno. W przykładzie weźmiemy pod uwagę także drugą, jeszcze bardziej zyskowną transakcję na papierach GE, która przyniosła nam 1000 dolarów zysku. Pora nauczyć się poprawnie przeliczać handel zagranicznymi instrumentami finansowymi na złote, by uniknąć popełnienia błędu w swoim rozliczeniu PIT-38.

Przeliczenie dolarów na złote

Przeliczenie, które Ci zaraz zaprezentuję zostanie w przypadku XTB i każdego innego polskiego maklera zrobione automatycznie, a jego efekty znajdziesz w otrzymanym PIT-8C. Ręcznych obliczeń dokonać będziemy musieli jeśli inwestujemy u zagranicznych brokerów, a robi się to przeliczając kwoty po kursach NBP z dni roboczych poprzedzających transakcje, które znajdziemy w archiwalnej tabeli kursów średnich NBP. Dla transakcji na papierach ETF-a IEDY i spółki General Electric, które opisujemy w tym artykule wygląda to następująco:

Data

transakcja

kwota (dolary)

Kurs nbp (d-1)

kwota (złote)

25.03.2020

Kupno ETF-a IEDY.UK

1500 USD

4,2421

6363,15 zł

08.12.2020

Sprzedaż ETF-a IEDY.UK

2000 USD

3,7001

7400,20 zł

07.05.2020

Kupno GE (General Electric)

1200 USD

4,2022

5042,64 zł

09.12.2020

Sprzedaż GE (General Electric)

2200 USD

3,6914

8121,08 zł

Jako, że daty transakcji to odpowiednio 25.03.2020 i 08.12.2020 dla ETF-a IEDY oraz 07.05.2020 i 09.12.2020 dla akcji GE to w tabeli zawarłem kursy USD/PLN z dni roboczych poprzedzających każdą transakcję. Dopiero otrzymane kwoty w złotówkach posłużą nam do obliczenia wyniku w złotych, który stanie się bazą do poprawnego obliczenia podatku Belki od transakcji na rynkach zagranicznych, co przedstawiłem w poniższej tabeli:

Data

transakcja

WYNIK (USD)

Wynik (złote)

podatek do zapłaty (w pit-38)

08.12.2020

Sprzedaż ETF-a IEDY.UK

Zysk (+500 USD)

Zysk (+1037,05 zł)

19% (197,04 zł)

09.12.2020

Sprzedaż GE (General Electric)

Zysk (+1000 USD)

Zysk (+3078,44 zł)

19% (584,90 zł)

W tabeli znajdziesz przeliczone na złotówki kwoty wyników na obydwu transakcjach. Był to w obydwu przypadkach zysk, który podlega opodatkowaniu 19% w Polsce. Jako, że z handlu na giełdzie zagranicznej przez zagranicznego brokera mamy jedną zyskowną transakcję na papierach GE (czyli wykazaliśmy dochód) to należy dla niej złożyć jeden załącznik PIT/ZG (PIT Zagranica), o którym teraz napiszę. Jeśli dochodu z giełdy zagranicznej nie ma to nie powinno się składać dla niej załącznika PIT/ZG (bo i tak nie byłoby czego tam deklarować).

Dodanie PIT/ZG dla giełdy amerykańskiej do formularza PIT-38

PIT/ZG jest załącznikiem do PIT-38, który składamy dla kraju każdej giełdy, na której uzyskaliśmy dochód z handlu instrumentami finansowymi przez zagraniczne konta brokerskie. Jako, że w naszym przykładzie handlowaliśmy tylko akcjami General Electric notowanymi na NYSE (New York Stock Exchange) i z naszych transakcji uzyskaliśmy dochód (zysk) to składamy tylko jeden PIT/ZG dla Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Gdybyśmy handlowali też papierami z NASDAQ to transakcje podlegają także pod ten jeden i ten sam PIT/ZG, bo dotyczy on kraju giełdy, a nie samej giełdy. PIT/ZG składamy tylko dla instytucji od których nie otrzymaliśmy PIT-8C i wpisujemy tam tylko kwotę dochodu, czyli dodatniego wyniku na naszych transakcjach, przeliczoną już na złotówki jak na obrazku poniżej:

Dla transakcji na walorach General Electric jest to 3078,44 złote, gdyż w przeliczeniu na złotówki kupowaliśmy je za 5042,64 zł, a sprzedaliśmy za 8121,08 zł, osiągając 3078,44 zł zysku. W celu uproszczenia przykładu zakładam, że Lynx nie pobrał od tej transakcji żadnej prowizji, ale gdyby była ona pobrana to należałoby jej wysokość przeliczoną na złote po kursie d-1 dodać do kosztów uzyskania przychodu. Pozostaje nam uwzględnienie obydwu transakcji na giełdach zagranicznych w głównej części formularza PIT-38. Wracamy zatem do części C tego dokumentu, gdzie do wpisanych wcześniej wyników z handlu na giełdzie polskiej, dodamy teraz wynik z transakcji na giełdach zagranicznych.

Uwzględnienie wyniku z rynków zagranicznych w PIT-38

Uwzględnienie wyniku z rynków zagranicznych to nic innego jak dodanie do liczb, które wcześniej wpisaliśmy w formularzu kwot przychodu i kosztów dla transakcji na ETF-ie IEDY i spółce GE. W obydwu przypadkach używamy liczb przeliczonych na złotówki, które umieszczamy w linii „Inne przychody”, czyli pozycjach 22. i 23. na zrzucie ekranu poniżej. Bardzo ważne jest to, by oddzielić przychody i koszty „polskie”, czyli te z PIT-8C (pola 20. i 21.) od przychodów i kosztów „zagranicznych” (u podmiotów, które nie wysyłają PIT-8C), które powinny znaleźć się w polach 22. i 23., czyli tak jak na poniższym obrazku:

Jak rozliczyć podatek z giełdy - rozliczenie akcji polskich i zagranicznych

Kwoty, które zobaczysz na powyższym zrzucie ekranu to nasze sumaryczne przychody i koszty z transakcji giełdowych z 2020 roku. Nie uwzględniają one dywidend, do których zaraz wrócimy, ale „dochód” z transakcji na rynkach polskim i zagranicznych przyjął tu już swoją ostateczną formę. Dlaczego w polach 22. i 23. znalazły się przychody i koszty związane jedynie z transakcją na General Electric? Mimo, że transakcja na ETF-ie IEDY wykonana została na giełdzie zagranicznej to pośredniczyło w niej polskie biuro maklerskie (XTB), które zawarło tę informację w formularzu PIT-8C. Z tego powodu zagraniczna transakcja na IEDY została wliczona do kwot w polach 20. i 21. czyli tych dotyczących formularzy PIT-8C. Wszystko, czego nie było w PIT-8C, czyli w tym przypadku transakcji na akcjach General Electric poprzez konto w Lynx Broker, wykazujemy w polach „Inne Przychody”, czyli 22. i 23. jak na powyższym obrazku.

Gdyby nie otrzymane dywidendy, których jeszcze nie rozliczyliśmy to naszym sumarycznym dochodem wynoszącym 2836,57 zł, który zawarliśmy w polu 26. zakończylibyśmy w tym momencie nasze roczne rozliczenie podatkowe. Jako, że otrzymaliśmy z ETF-a IEDY oraz spółki General Electric dywidendy w kwotach brutto to będzie je należało teraz własnoręcznie zadeklarować i rozliczyć w formularzu PIT-38.

Rozliczamy dywidendy z zagranicznych giełd w PIT-38

W części G formularza PIT-38 mamy póki co rozliczoną jedynie dywidendę z zagranicznej spółki CEZ, ale brakuje nam jeszcze tych z ETF-a IEDY i ze spółki General Electric. Musimy teraz dokonać przeliczenia walutowego, które co do zasady bardzo przypomina to z poprzedniego rozdziału o przeliczeniu walutowym transakcji zakupu i sprzedaży papierów wartościowych. Ustalmy najpierw daty wypłaty oraz kwoty otrzymanych dywidend w oryginalnej walucie, czyli w dolarach amerykańskich.

Dywidendy w dolarach amerykańskich

W okresie inwestycji w spółkę i ETF-a zagranicznego otrzymaliśmy z nich dywidendy w następujących dniach i następujących kwotach. Jako datę przyjmuje się zawsze dzień, w którym dywidenda faktycznie wpłynęła na Twój rachunek inwestycyjny, a nie dzień wypłaty dywidendy zwany w angielskiej nomenklaturze dividend date lub dividend payment date. Przykład jest wymyślony, więc zakładam w nim, że dywidendy wpływały na konto zaraz po wypłacie, ale Ty będziesz musiał sprawdzić kiedy dywidendy otrzymałeś na swoim koncie maklerskim lub brokerskim. Oto kiedy i w jakich wysokościach otrzymywaliśmy w ubiegłym roku dywidendy z zagranicznych spółek i ETF-ów:

Data

transakcja

KWOTA (USD)

w pit-8c?

11.06.2020

Dywidenda z ETF-a IEDY.UK

Dywidenda (29,33 USD)

Nie, dywidendy nigdy nie znajdują się w PIT-8C

26.06.2020

Dywidenda z GE (General Electric)

Dywidenda (1,99 USD)

Nie, dywidendy nigdy nie znajdują się w PIT-8C

17.09.2020

Dywidenda z ETF-a IEDY.UK

Dywidenda (39 USD)

Nie, dywidendy nigdy nie znajdują się w PIT-8C

25.09.2020

Dywidenda z GE (General Electric)

Dywidenda (2 USD)

Nie, dywidendy nigdy nie znajdują się w PIT-8C

Niestety, podobnie jak w przypadku transakcji giełdowych będziemy je teraz musieli ręcznie przeliczyć na polskie złote. Pozwól, że wyjaśnię Ci na naszym przykładzie jak tego dokonać.

Przeliczenie kwot zagranicznych dywidend na złote

W przypadku dywidend liczy się kurs wymiany walut z dnia poprzedzającego dzień wypłaty dywidendy i to właśnie tych kursów użyłem w przeliczaniu kwot wypłaconych dywidend z dolarów amerykańskich na złote:

Data

transakcja

KWOTA (USD)

Kurs nbp (d-1)

KWOTA (złote)

11.06.2020

Dywidenda z ETF-a IEDY.UK

29,33 USD

3,9181

114,92 zł

26.06.2020

Dywidenda z GE (General Electric)

1,99 USD

3,9623

7,88 zł

17.09.2020

Dywidenda z ETF-a IEDY.UK

39 USD

3,7526

146,35 zł

25.09.2020

Dywidenda z GE (General Electric)

2 USD

3,8833

7,77 zł

Od przeliczonych na złote kwot dywidend z zagranicznych spółek należy kolejno odliczyć podatek zapłacony u źródła (withholding tax). Sprawdzenie i rozliczenie go jest jedną z najtrudniejszych kroków rozliczenia zagranicznej dywidendy, a cały proces opisałem w tym rozdziale części o REIT-ach. Załóżmy, że znamy już stawki podatku u źródła dla Irlandii (tam rezyduje ETF IEDY) oraz Stanów Zjednoczonych (tam swoją siedzibę ma spółka General Electric) i chcemy ustalić co wpisać do części G formularza PIT-38, a tym samym zakończyć całe rozliczenie podatku Belki za rok kalendarzowy 2020.

Uwzględnienie podatku zapłaconego u źródła (withholding tax)

Po sprawdzeniu stawek podatku u źródła i uwzględnienia tego, że w Lynx Broker można złożyć formularz W8-BEN, który redukuje stawkę tegoż podatku z USA z 30% do 15% oto jak wygląda obliczenie zapłaconego za granicą i należnych w Polsce kwot podatku:

transakcja

KWOTA (złote)

Rezydentura (stawka podatku u źródła)

podatek zatrzymany u źródła

podatek Do zapłaty (w pit-38)

Dywidenda z ETF-a IEDY.UK

114,92 zł

Irlandia (0%)

0% (0 zł)

19% (21,83 zł)

Dywidenda z GE (General Electric)

7,88 zł

Stany Zjednoczone (15%, z W8-BEN)

15% (1,18 zł)

4% (0,32 zł)

Dywidenda z ETF-a IEDY.UK

146,35 zł

Irlandia (0%)

0% (0 zł)

19% (27,81 zł)

Dywidenda z GE (General Electric)

7,77 zł

Stany Zjednoczone (15%, z W8-BEN)

15% (1,17 zł)

4% (0,31 zł)

Jako, że rezydujący w Irlandii ETF IEDY nie pobiera podatku u źródła to kwestia jego rozliczenia jest bardzo prosta. Traktujemy całą otrzymaną kwotę jako dywidendę brutto i płacimy 19% z niej polskiemu urzędowi skarbowemu. Sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana dla dywidendy z General Electric, gdyż 15% niej zostało już pobrane w Stanach Zjednoczonych. W Polsce należy zatem dopłacić jeszcze 4% oryginalnej kwoty dywidendy brutto i mamy z głowy całość rozliczenia podatkowego.

Uwzględnienie dywidend zagranicznych w PIT-38

Wspomniane powyżej kwoty dodajemy do uzupełnionej wcześniej o podatek od dywidendy z czeskiej spółki CEZ, części G formularza PIT-38, uzyskując następujący efekt:

Jak rozliczyć podatek z giełdy - podatek z zagranicznych dywidend PIT 38

W polu 45. podałem sumę należnego podatku, czyli 19% przeliczonej na złote sumy otrzymanych dywidend z IEDY, CEZ oraz GE. W polu 46. wpisałem już zapłacony za granicą podatek, czyli 15% kwoty dywidendy z CEZ oraz 15% kwot dwóch dywidend z GE. Odejmując od siebie te dwie kwoty otrzymamy w polu 47. kwotę należnego podatku od dywidend zagranicznych, która powiększy kwotę należnego podatku od zysku z transakcji giełdowych obliczoną w poprzednim rozdziale. Ważne: sumaryczne kwoty podatku zapłaconego za granicą oraz podatku należnego należy zaokrąglić do pełnych złotych, czyli tak jak zrobiłem to w tym przykładzie. Pora na omówienie całościowego efektu naszej pracy w postaci wynikowej kwoty do zapłaty.

PIT-38 po uwzględnieniu wszystkich transakcji

Zacznijmy od zysku, który wykazaliśmy z naszych czterech transakcji sprzedaży, a wynosił on dokładnie 2836,57 zł. Znajdziesz go w polu 26 PIT-38, nazwanym „dochód”, którego zawartość oblicza się automatycznie bazując na polach 20.-25. tego formularza, czyli sumarycznych przychodach i kosztach naszego inwestowania. W celu obliczenia podatku do zapłaty musimy uwzględnić jeszcze zaległy podatek od zagranicznych dywidend, który obliczyliśmy w poprzednim akapicie. Wpisujemy go w polu 48 części G, otrzymując następujący efekt:

PIT 38 kwota do zapłaty

Powyższy obrazek jest kompletnym podsumowaniem podatku od dochodu, który uzyskaliśmy w roku kalendarzowym 2020. Podatek Belki wynosi 19%, a więc obliczone 612 zł pochodzi z kwoty dochodu 2836,57 zł (zyski kapitałowe) + 384,58 zł (część dochodu z dywidend zagranicznych, która nie została opodatkowana u źródła). Chociaż to koniec naszych podstawowych obliczeń to mamy do omówienia jeszcze kilka kwestii, które mogą wpłynąć na podatek giełdowy, który deklarujesz co roku w PIT-38.

Ważne kwestie związane z PIT-38

Poza domyślną drogą wypełniania PIT-38 chciałbym poruszyć jeszcze trzy kwestie:

  • Upewnienie się, że w PIT-8C makler ujął wszystkie koszty. W interesie inwestora, czyli w moim i Twoim jest upewnienie się ze szczególną starannością, że makler zawarł w wysłanym do nas formularzu PIT-8C wszystkie koszty związane z obsługą rachunku, a nie tylko prowizje od transakcji.
  • Stratę z lat ubiegłych, która daje w kolejnych 5 latach tarczę podatkową, zaniżając nasz dochód z giełdy. Jest to drobny, ale bardzo istotny detal, który sprawia, że ucząc się inwestować (i przy okazji tracąc) możemy zredukować swój przyszły należny podatek Belki.
  • Rozliczanie podatku Belki przez maklerskie IKE i IKZE, a raczej brak obowiązku dokonywania go. Jest to bardzo częste pytanie, które otrzymuję od czytelników, więc warto zawrzeć krótki rozdzialik na ten temat na końcu tego wpisu, by wyjaśnić sprawę raz na zawsze.

Zacznijmy od omówienia możliwej zawartości formularza PIT-8C.

Sprawdzenie zawartości PIT-8C

W większości przypadków polski makler ma obowiązek poinformować inwestora które koszty zostaną uwzględnione w formularzu PIT-8C, a które nie. Bardzo dobrze robi to BOSSA, na której stronie znajdziemy następującą informację:

„UWAGA! DM BOŚ w przesyłanym inwestorom PIT-8C uwzględnia następujące koszty uzyskania przychodów giełdowych:

  • Opłata za prowadzenie rachunku za dany rok podatkowy.
  • Prowizje od transakcji zawartych za pośrednictwem DM BOŚ.
  • Opłata za dostęp do notowań rachunku internetowego.
  • Opłata stała za zarządzanie portfelem instrumentów finansowych oraz prowizja od nadwyżki wartości portfela instrumentów finansowych ponad benchmark.
  • Opłaty związane z transakcjami na rynku OTC.
  • Opłata za przechowywanie instrumentów finansowych.”

Nie każdy makler rozpisuje co jest zawarte w PIT-8C, a im większa jest liczba transakcji, której dokonałeś, tym większe problemy będziesz miał by dojść do sedna sprawy i zrozumieć co jest zawarte w pozycji „koszt uzyskania przychodu” w PIT-8C. Warto będzie w takim wypadku skontaktować się ze swoim maklerem bezpośrednio i upewnić, że są tam wliczone wszystkie koszty prowadzenia rachunku, a nie tylko część z nich.

W przypadku inwestowania przez platformy zagranicznych brokerów obliczenie i przeliczenie walutowe wszystkich poniesionych kosztów należy do Ciebie, a więc samemu będziesz musiał dojść do tego jakie koszty i w jakich kwotach poniosłeś korzystając z usług zagranicznego brokera. Nie obliczenie tych kosztów zadziała na Twoją szkodę, bo zapłacisz wyższy podatek niż powinieneś, a więc szczerze polecam zająć się tym kompleksowo i zrozumieć wszelkie koszta wygenerowane przez platformę, z której korzystasz. Opiszę teraz krótko proces rozliczania straty z lat ubiegłych i to jak można ją wykorzystać, by zredukować należny w kolejnych latach podatek Belki.

Strata z lat ubiegłych w PIT-38

Możliwość zredukowania należnego podatku Belki poprzez wykorzystanie straty z lat ubiegłych jest w Polsce takim drobnym „prezentem”, który zrobił inwestorom ustawodawca. Ten podarek otrzymujemy „na otarcie łez” zwłaszcza gdy jeszcze jako początkujący inwestorzy w pierwszych latach naszego inwestowania w panice zamykamy nasze pozycje na stracie, którą potem wykazujemy w PIT-38. Pamiętaj jednak, że strata w jednym roku może zredukować Twój podatek w pięciu kolejnych, więc umiejętnie wykorzystana może przynieść Ci jeszcze (podatkowe) korzyści.

Ile lat można odliczać stratę z inwestycji?

Stratę z lat ubiegłych niegdyś mogliśmy rozliczać przez 5 kolejnych lat, ale w każdym z nich mogliśmy odliczyć od dochodu maksymalnie 50% straty z jednego roku. W roku 2018 zmianie uległ Artykuł 9, ust. 3 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który w chwili obecnej brzmi następująco:

O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:

1) obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty, albo

2) obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5.000.000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

Brzmi skomplikowanie? Pozwól, że zaprezentuję to na dwóch przykładach w tabelach poniżej. Zaczniemy od „klasycznego” sposobu rozliczania tej straty, który obowiązuje dla strat poniesionych przed 1 stycznia 2019 roku:

Rok

Wynik

odliczona strata

dochód po odliczeniu straty

2016

- 10 000 zł

2017

+ 6000 zł

- 5000 zł (50% straty z 2016 roku)

+ 1000 zł

2018

- 4000 zł


2019

+ 7000 zł

- 7000 zł (50% straty z 2016 roku i 50% straty z 2018 roku)

0 zł

W powyższym przykładzie rozliczyliśmy już całą stratę za 2016 rok, obniżając sobie dochód w latach 2017 i 2018. Została nam jeszcze strata z roku 2018, której jedynie 50% dotychczas odliczyliśmy. Użyjmy jej więc do obniżenia sobie podatku za rok 2020, który rozliczyliśmy we wcześniejszej części wpisu. Poniżej zaprezentuję inny przykład, który dotyczy strat poniesionych po 31 grudnia 2018 roku, czyli w nawiązaniu do sposobu pierwszego z cytatu, który powyżej przedstawiłem. Tym razem inwestor rozlicza większą niż 50% część straty z 2019 roku, by zaniżyć sobie zysk z 2020 roku:

Rok

Wynik

odliczona strata

dochód po odliczeniu straty

2019

- 10 000 zł

2020

+ 8000 zł

- 8000 zł (80% straty z 2019 roku)

0 zł

2021


Pozostała do rozliczenia strata z 2019 roku: 2000 zł


W drugim przypadku inwestor odlicza całą możliwą stratę z 2019 roku, redukując sobie nią zysk z roku 2020, a pozostałe, niewykorzystane 2000 zł straty „przechodzi” na przyszłe lata i może być wykorzystane w dowolny sposób zgodnie z metodą pierwszą, czyli „zasadą 50%”.

Jak uwzględnić stratę w PIT-38? Przykład

W zeszłym roku osiągnęliśmy dochód z giełdy na poziomie 7000 zł, który obniżyliśmy do 0 korzystając ze strat z lat 2016 i 2018. Co ważne, z roku 2018 „zostało nam jeszcze” 50% straty, której możemy użyć w części D formularza PIT-38, obniżając sobie należny podatek:

Kwotę 2000 zł odpowiadającej 50% straty z roku 2018 (4000 zł) wpisujemy w polu 28. formularza PIT-38. W efekcie należny podatek za 2020 rok obniżył się w części G z 612 złotych do 232 złotych:

PIT-38 Strata z lat ubiegłych

Strata z lat ubiegłych jest zatem bardzo przydatnym narzędziem, o którym często nie wiedzą początkujący, a zapominają bardziej doświadczeni inwestorzy. W teorii zostanie ona uwzględniona w automatycznie za nas wypełnionym formularzu PIT-38 w systemie Twój e-PIT, ale pamiętaj, że uwzględnia on jedynie dokumenty PIT-8C otrzymane od polskich maklerów i Twoje przeszłe rozliczenia, więc warto ją również skontrolować. To w naszym interesie jako inwestorów jest dbanie o poprawne i kompletne rozliczenie swoich wyników inwestycyjnych, a ten wpis ma za zadanie tłumaczyć to kompleksowo, prosto i na przykładzie, by rozliczenie PIT-38 nie budziło już żadnych wątpliwości.

Podatek Belki, a maklerskie IKE i IKZE

Wiele osób zadało mi w pierwszym roku prowadzenia Inwestomatu pytanie o to jak rozliczyć podatek z giełdy, korzystając z kont maklerskich IKE i IKZE. Jak już pisałem we wpisie o podstawach tych kont, czyli w „Rachunki maklerskie IKE i IKZE. Jak założyć. Który wybrać?” są to specjalne konta, inwestując przez które jesteśmy zwolnieni z obowiązku płacenia podatku Belki. Z tego powodu makler nawet nie przyśle nam formularza PIT-8C dotyczącego naszych kont IKE i IKZE, a my nie musimy (a nawet nie powinniśmy) składać w urzędzie skarbowym PIT-38 za nasze transakcje z tych specjalnych kont emerytalnych.

Obowiązek zapłaty zaległego podatku za inwestowanie przez konta IKE i IKZE występuje tylko w przypadku wcześniejszej wypłaty z kont, a więc wtedy, gdy nie spełnimy wszystkich „warunków emerytalnych”. Odciągnięcie tego podatku dzieje się w następujący sposób:

  • W przypadku wcześniejszej wypłaty z IKE (niezależnie, czy częściowej, czy całościowej) nasz makler zrobi to za nas, odciągając cały należny podatek z kwoty wypłaty. Będzie to podatek Belki, którego sami nie musimy już nigdzie dokumentować, ani zgłaszać urzędowi skarbowemu, czyli podobnie jak przy wypłacie dywidendy z polskiej spółki.
  • W przypadku przedwczesnej wypłaty z IKZE, cała jej kwota doliczana jest przez nas do rocznego przychodu w PIT-36, PIT-36L lub PIT-37, a więc „sprawiedliwości staje się zadość”, a urząd skarbowy – tym, czy innym sposobem – otrzymuje od nas należny podatek.

Poprzez „wcześniejszą wypłatę” rozumiem nie spełnienie jednego z warunków minimalnych zwolnienia z podatku, np. nie doczekanie do 60 (IKE) lub 65 (IKZE) roku życia i wypłacenie pieniędzy przed osiągnięciem tego wieku (lub praw do renty). Zdecydowanie nie polecam wcześniejszych wypłat z kont IKE i IKZE i przypominam, że używając tych kont nie trzeba wcale dokonywać transakcji „pod korek” w każdym roku oszczędzania i inwestowania. Mam nadzieję, że jest to teraz dla Ciebie jasne, a cały proces rozliczenia podatku z giełdy jest dla Ciebie o wiele prostszy niż przed przeczytaniem tego materiału. Czas na podsumowanie wpisu.

Potrzebujesz taniego konta maklerskiego do inwestowania?

Potrzebujesz lepszej oferty ETF-ów lub chcesz założyć maklerskie IKE/IKZE?

Oferowane instrumenty finansowe, zwłaszcza z dźwignią, niosą ryzyko strat przekraczających zainwestowany kapitał.

Podsumowanie

Choć jest to jeden z najdłuższych wpisów na moim blogu to uważam, że jest i będzie on jednym z tych najbardziej przydatnych dla czytelnika. Podobnie jak we wpisie o podatkach z ETF chciałbym zastrzec, że nie jestem profesjonalistą podatkowym, a jedynie czynnym inwestorem, który inwestuje i rozlicza się podatkowo od dobrych kilku lat, który rozliczał już niejednokrotnie zyski z polskich i zagranicznych inwestycji.

Jeśli treść, którą zawarłem w tym wpisie przydała Ci się to serdecznie proszę o polubienie i udostępnienie znajomym mojego fanpage-a na Facebooku, obserwowanie mnie na Twitterze oraz o zapisanie się do newslettera (box poniżej) przez który około 2 razy w miesiącu kontaktuje się z moimi czytelnikami, przekazując im ciekawe informacje na tematy inwestycyjno-finansowe.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do mojego newslettera:

.

Zero spamu, maksimum wartościowej treści.

Zastrzeżenie

Informacje przedstawione na tej stronie internetowej są prywatnymi opiniami autora i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715). Czytelnik podejmuje decyzje inwestycyjne na własną odpowiedzialność. Autor bloga nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam umieszczanych na blogu.

5 45 głosy
Oceń artykuł
Obserwuj wątek
Powiadom o
guest
417 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
Komentarze dotyczące treści
Zobacz wszystkie komentarze